بازتعریف حقوق مالکیت همسران در زندگی مشترک و پس از طلاق: چالش ها و راهکار های نوآورانه در قانون مدنی ایران
محورهای موضوعی :سیدحسین پورحقشناس قاضیانی 1 , قاسم قاسمی بیورزنی 2
1 - دانشجوکارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق، موسسه آموزش عالی احرار، رشت، ایران.
2 - استادیارالهیات و معارف اسلامی، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
کلید واژه:
چکیده مقاله :
حقوق مالکیت همسران در ایران بر اساس اصل استقلال مالی زوجین و مواد ۱۱۰۶ و ۱۱۱۸ قانون مدنی بنیانگذاری شده است. با وجود این، تحولات اجتماعی و اقتصادی دهههای اخیر نشان داده است که این نظام سنتی، توان پاسخگویی به پیچیدگیهای داراییهای خانوادگی جدید را ندارد؛ زیرا کار خانگی، مشارکت غیرمستقیم، نقشهای مراقبتی زنان و سرمایهگذاریهای مشترک، در نظام فعلی فاقد بازتاب حقوقی کافی است. این مقاله با بررسی چارچوب حقوقی موجود، تفسیر رویه قضایی، و تحلیل مقایسهای با نظامهای حقوقی پیشرو، به روش کتابخانهای و اسنادی چالشهای کنونی را در بازتوزیع عادلانه داراییها پس از طلاق شناسایی میکند. سپس پیشنهادهایی نظیر نظام «مشارکت در داراییهای حاصل از تلاش مشترک»، محاسبه اقتصادی ارزش کار خانگی، اصلاح ماده ۱۱۱۹، بازنگری در ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده، ثبت الکترونیک اموال دوران زندگی مشترک و ایجاد هیئتهای تخصصی ارزیابی دارایی خانوادگی را ارائه میدهد. یافتهها نشان میدهد که اصلاح ساختاری و نه صرفاً تفسیری، شرط لازم تحقق عدالت مالی در خانواده است.