بررسی چند گزارش از «رعایت افکار عمومی» در سیره معصومان
الموضوعات :
1 -
الکلمات المفتاحية: حرف مردم, بازخورد سیاستها, ملاحظات اجتماعی, تعامل با مردم, الگوی حکمرانی دینی, تقیّه, معارف حدیث,
ملخص المقالة :
رعایت افکار عمومی یعنی توجّهکردن به داوری عموم مردم در مسائل و تصمیم گیری های سیاسی و فرهنگی. این امر از گذشته در عرصه حکمرانی وجود داشته و پیشینهای کهن دارد. گزارش هایی از سیره معصومان علیهم السلام نشان میدهد که آن حضرات نیز به این موضوع توجّه کردهاند. در صورت استناد قابل اعتماد این گزارشها به معصومعلیه السلام، میتوان از آن به عنوان الگوی مناسبی برای حکمرانی دینی بهره برد. نوشتار حاضر، پس از بررسی این گزارش ها، دست کم دو نمونه نقل شده در صحیح بخاری و صحیح مسلم را با نگاه فقهی اهل سنّت، قابل اعتماد و تأسّی دانسته است؛ هرچند با نگاه فقه شیعی، این گزارش ها، استناد قابل اعتمادی به معصوم× ندارند و نمیتوان از آنها به عنوان الگوی حکمرانی دینی، استفاده کرد. امّا همین متون میتوانند در شناسایی اندیشه سیاسی ـ اجتماعی مسلمانان و دغدغه مندی آنها نسبت به افکار عمومی، گزارههای قابل توجّهی داشته باشند.