پیش بینی رفتارسازشی دانش آموزان دارای ناتوانی‌های هوشی-تحولی آموزش‌پذیر براساس خودکارآمدی مادران
الموضوعات : روانشناسی
1 - دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
الکلمات المفتاحية: خودکارآمدی, رفتارسازشی, ناتوانی‌های هوشی-تحولی, آموزش‌پذیر, دانش آموزان, مادران,
ملخص المقالة :
دانش‌آموزان دارای ناتوانی‌های هوشی-تحولی در انجام فعالیت‌های روزمره و مهارت‌های اجتماعی با چالش‌های متعددی روبرو هستند. از سوی دیگر، سلامت روان و باورهای انگیزشی والدین، به‌ویژه مادران به عنوان اصلی‌ترین مراقبان، نقش کلیدی در فرآیند توان‌بخشی این کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی رفتار سازشی دانش‌آموزان ناتوان هوشی-تحولی آموزش‌پذیر بر اساس میزان خودکارآمدی مادران انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری را کلیه مادران با فرزند دارای ناتوانی‌های هوشی-تحولی آموزش‌پذیر شهر تهران در سال 1404، تشکیل دادند که از این میان 315 نفر به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از پرسشنامههای پرسشنامه رفتارسازشی وایلند دال (1953) و پرسشنامه سرمایه‌های روانشناختی لوتانز (2007) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان استفاده شد. نتایج نشان داد که بین خودکارآمدی مادران و رفتار سازشی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد . نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که خودکارآمدی مادران توانایی تبیین (28 درصد) از واریانس نمرات رفتار سازشی را دارد. به عبارتی، با افزایش باورهای خودکارآمدی در مادران، سطح رفتارهای سازشی در فرزندان آن‌ها نیز بهبود می‌یابد. بر اساس یافته‌های این پژوهش، خودکارآمدی مادران متغیر مهمی در پیش‌بینی توانمندی‌های عملکردی کودکان با ناتوانی هوشی است. پیشنهاد می‌شود مشاوران و متخصصان حوزه آموزش استثنایی، برنامه‌های مداخله‌ای جهت ارتقای خودباوری و مهارت‌های مقابله‌ای مادران طراحی کنند، چرا که توانمندسازی مادران مستقیماً منجر به بهبود کیفیت زندگی و مهارت‌های سازشی این دانش‌آموزان خواهد شد.
بهادری خسروشاهی، جعفر؛ هاشمی نصرت آباد، تورج و باباپورخیرالدین، جلیل. (1391). رابطه سرمایه روانشناختی با سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه تبریز. پژوهش و سلامت، 2(1)، 71-63.doi: 20.1001.1.23223782.1393.3.2.3.1
توکلی، محمد علی؛ بقولی، حسین؛ قامت بلند، حمید رضا؛ بوالهری، جعفر و بیرشک، بهروز (1379). هنجاریابی فرم زمینهیابی مقیاس رفتار انطباقی واینلند در ایران. مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران، 5(۴)، 37-27. http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-1786-fa.html
References
American Psychiatric Association. (2022). Obsessive-compulsive and related disorders. In Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., pp. 235–264).
Esteban, L., Navas, P., Verdugo, M. Á., & Arias, V. B. (2021). Community living, intellectual disability and extensive support needs: A rights-based approach to assessment and intervention. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 3175. https://doi.org/10.3390/ijerph18063175
Gleeson, G., Spies, M., & McDermott, G. (2022). Living with others with behaviours that challenge: Experiences and perceptions of adults with intellectual disabilities. Disability and Rehabilitation, 44(14), 3493-3500. https://doi.org/10.1080/09638288.2020.1867655
Gleeson, G., Spies, M., & McDermott, G. (2022). Living with others with behaviours that challenge: Experiences and perceptions of adults with intellectual disabilities. Disability and Rehabilitation, 44(14), 3493-3500. DOI: 10.1080/09638288.2020.1867655
Halstead, E. J., Griffith, G. M., & Hastings, R. P. (2018). Social support, coping, and positive perceptions as potential protective factors for the well-being of mothers of children with intellectual and developmental disabilities. International Journal of Developmental Disabilities, 64(4-5), 288-296. DOI: 10.1080/20473869.2017.1329192
Mahfooz, M. (2024). Study of Adaptive Behaviors in People with Mental Retardation. Integrated Journal for Research in Arts and Humanities, 4(3), 28-32. DOI: https://doi.org/10.55544/ijrah.4.3.6
Rinaldi, R., Batselé, E., & Haelewyck, M. C. (2022). Attachment and challenging behaviors in adults with intellectual disability: A scoping review. Journal of Mental Health Research in Intellectual Disabilities, 15(3), 197-216. DOI:10.1080/19315864.2022.2076959
Schalock, R. L., Luckasson, R., & Tassé, M. J. (2021). An overview of intellectual disability: Definition, diagnosis, classification, and systems of supports. American journal on intellectual and developmental disabilities, 126(6), 439-442. DOI: 10.1352/1944-7558-126.6.439
Selau, T., Hallberg, S. C. M., Schütz, A., & Bandeira, D. R. (2022). Systematic Review and Meta-Analysis of Interventions in Adaptive Behavior for Children and Adolescents with Intellectual Disabilities. Journal of Intellectual Disability-Diagnosis and Treatment, 10(5), 238-247. https://doi.org/10.6000/2292-2598.2022.10.05.5
Sharak, F. M., Bonab, B. G., & Jahed, M. (2017). Relationship between stress and religious coping and mental health in mothers with normal and intellectually disabled children. International Journal of Educational and Psychological Researches, 3(3), 198. https://doi.org/10.4103/2395-2296.219422
Sukmawati, I., & Faoziah, D. Y. N. (2022). The Relationship Of Mothering Pattern With The Social Development Of Mentally Retarded Children. Science Midwifery, 10(4), 3065-3068. https://midwifery.iocspublisher.org/index.php/midwifery/article/view/758