بررسی رابطه خستگی از شفقت و تحمل ابهام با خستگی هیجانی در پرسنل کادر درمان
الموضوعات : روانشناسیفاطمه سادات صمصام شریعت 1 , فاطمه سادات صفایی 2 , سارا طاهری 3
1 - دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران.
2 - دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران.
3 - استادیار، گروه روانشناسی، مؤسسه آموزش عالی عقیق، شاهین شهر، اصفهان، ایران. Dr.Sara.Taheri@aghigh.ac.ir
الکلمات المفتاحية: خستگی از شفقت, تحمل ابهام, خستگی هیجانی, پرسنل کادر درمان,
ملخص المقالة :
هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه خستگی از شفقت و تحمل ابهام با خستگی هیجانی در پرسنل کادر درمان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود که به صورت مقطعی در تابستان 1403انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد شاغل در عرصه مراقبتهای بهداشتی – درمانی کلینیک های شهر اصفهان بود. بدین منطور 4 کلینیک سطح شهر اصفهان به طور تصادفی انتخاب شد و از تمامی کارکنان آن (متشکل از پزشک، پرستار، بهیار، ماما و تکنسین های هوشبری، اتاق عمل ، رادیولوژی و آزمایشگاه) برای شرکت در مطالعه دعوت به عمل آمد و در نهایت، مطالعه حاضر با شرکت 100 نفر از پرسنل شاغل در بخشهای مذکور انجام شد. همچنین برای گردآوری اطلاعات پرسشنامههای خستگی از شفقت (فیگلی، 2000)، تحمل ابهام (مکلین، 2008) و خستگی هیجانی (چن و همکاران، 2019)، به کار برده شد. داده‌هاي پژوهش با استفاده از بسته آماری برای علوم اجتماعی نسخه 26 در سطح توصيفي و استنباطي تحليل شده است. نتایج پژوهش حاکی از وجود رابطه مستقیم و معنی دار بین خستگی از شفقت با خستگی هیجانی و رابطه معکوس و معنی دار بین تحمل ابهام و خستگی هیجانی پرسنل کادر درمان میباشد و با توجه به یافته¬های پژوهش خستگی از شفقت مستقیماً خستگی هیجانی را در کادر درمان افزایش می‌دهد، در حالی که تحمل پایین ابهام این فرآیند را تشدید کرده و نیازمند راهکارهای حمایتی و آموزشی برای بهبود تاب‌آوری هیجانی آنان است.
سرمد، ز.، بازرگان، ع.، و حجازی، ا. (1390). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه. نشهری، م. (1398).
بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه فرسودگی شغلی. فصلنامه روانشناسی سلامت، 7(2)، 45–60. مرکز تحقیقات خدمات سلامت. (1402). گزارش ملی فرسودگی شغلی و خستگی از شفقت در کارکنان نظام سلامت. تهران: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
نجار، م. (1402). خستگی از شفقت در کارکنان سلامت: مفاهیم، پیامدها و راهبردهای مقابله‌ای. مجله پژوهش‌های روانشناسی سلامت، 11(3)، 89–104.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands–resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285. https://doi.org/10.1037/ocp0000056
Chen, Y., Li, X., & Zhang, Y. (2019). Development and validation of a multidimensional emotional exhaustion scale. Journal of Occupational Health Psychology, 24(3), 456–468. https://doi.org/10.1037/ocp0000136
Cocker, F., & Joss, N. (2016). Compassion fatigue among healthcare professionals: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 54, 1–10.https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2015.10.012
Figley, C. R. (2000). Compassion fatigue: Psychotherapists’ chronic lack of self care. Journal of Clinical Psychology, 58(11), 1433–1441.
Hancock, J., & Mattick, K. (2020). Tolerance of uncertainty and psychological well-being in healthcare professionals. Medical Education, 54(6), 1–9. https://doi.org/10.1111/medu.14104
Hillen, M. A., Gutheil, C. M., Strout, T. D., Smets, E. M. A., & Han, P. K. J. (2017). Tolerance of uncertainty: Conceptual analysis, integrative model, and implications for healthcare. Social Science & Medicine, 180, 62–75. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2017.03.024
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2022). Burnout: A multidimensional perspective. Annual Review of Psychology, 73, 397–422. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-012420-100002
McLain, D. L. (2008). Evidence of the properties of an ambiguity tolerance measure: The Multiple Stimulus Types Ambiguity Tolerance Scale–II (MSTAT-II). Psychological Reports, 102(3), 975–988.
Nguyen, T. T. (2024). Uncertainty tolerance and emotional exhaustion among healthcare professionals. Journal of Health Psychology, 29(2), 215–228.
Smith, J., & Johnson, R. (2024). Uncertainty and stress in modern healthcare systems. Health Psychology Review, 18(1), 45–60.
Toler, J. (2023). Tolerance of ambiguity and psychological functioning in high stress environments. Journal of Applied Psychology Quarterly, 14(4), 233–249.
Tandfonline, S. (2025). Psychological consequences of occupational stress in the healthcare system. Journal of Occupational Health, 9(1), 15–28.