بررسی هویت ملّی و قوام زبان فارسی در آیینۀ اشعار فارسی شاعران کُرد و نقش آن در هموندی ملّی
الموضوعات : اخلاق و تربیت اسلامیفاطمه دریکوند 1 , دیار رفاعی 2
1 - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
الکلمات المفتاحية: مؤلّفههای هویتبخش, شاعران کرد, هویت قومی و ملی, هموندی, زبان فارسی.,
ملخص المقالة :
بر پایه روایت بسیاری از ایرانشناسان، کردها از کهنترین ساکنانِ ایرانزمین و از خالصترین تیرههای آریاییاند و زبان، آداب و حتی خطّ آنان از ژرفترین یادگارهای ایرانِ باستان حکایت دارد. از اینرو، کردها را میتوان از اصیلترین اقوام ایرانی و زبان کردی را از کهنترین و توانمندترین زبانهای ایرانی دانست. امروزه گویشوران این زبان، ضمن بهرهمندی از آن ـ که به باور زبانشناسان تنها بازمانده مستقیم زبان مادی است ـ دینِ فرهنگیِ خود را به زبان فارسی نیز ادا کردهاند. برجستهترین ویژگیهای اقوام ایرانی، از جمله کردها، را باید در مؤلفههای مشترکی جستوجو کرد که آنان را در قالب هویتی واحد به نام «ملت» تعریفپذیر میسازد. تاریخ، جغرافیا، سنتها و فرهنگ مشترک ایرانی از مهمترین عوامل وحدتآفرین میان این اقوام است. انسان امروز، برخلاف گذشته، به موجودی چندساحتی بدل شده و در پی دگرگونیهای فرهنگی و اجتماعی، هویتهای گوناگونی ـ قومی، فرهنگی، ملی، مذهبی و جز آن ـ کسب کرده است. نویسنده این پژوهش، با روش تحلیل و مقایسه، میکوشد با نشاندادنِ برخی مؤلفههای هموندیِ ملی و پیوستارهای جمعی در شعر گروهی از شاعران کرد، تبیین کند که پایاییِ زبان و هویتِ قومی نهتنها تهدیدی برای هویت ملّی نیست، بلکه از بنیادهای استحکامبخش و تقویتکننده آن بهشمار میآید.
آجودانی، ماشاءالله، 1385، يا مرگ يا تجدد، چاپ سوم، تهران :نشر اختران.
اباذری، یوسفعلی،بی تا، هویّت قومی و باورهای اجتماعی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، انتشارات: طرحهای ملّی.
احمدی، حمید،1383، ایران، هویّت، ملِّیّت، قومیّت، تهران: مؤسّسه تحقیقات علوم انسانی.
اسمیت، آنتونی دی،1383، ناسیونالسیم: نظریه، ایدئولوژی، تاریخ، ترجمه منصور انصار، تهران: تمدّن ایرانی.
بشیریّه، حسین،1379، توسعه سیاسی و بحران هویّت ملّی، فصلنامه مطالعات ملّی، سال دوم، شماره پنج.
بهار، محمّد تقی،1370، سبکشناسی، چاپ ششم، تهران: امیرکبیر.
تهانوی، محمدأعلی بن علی. بی تا، کشاف اصطلاحات فنون. بیروت: دار صادر.
حیدری، محمّد،1383، مبانی نظری هویّت و بحران هویّت، به اهتمام علی اکبر علیخانی، تهران: پژوهشکدۀ جهاد دانشگاهی.
حیرت سجّادی، سیّدعبدالحمید،1375، شاعران کرد پارسیگوی، چاپ اوّل، تهران: احسان.
ـــــــــــــــــــــــــــــ،1364،گلزار شاعران کردستان، چاپ اوّل، سنندج: نشر مؤلّف.
خضری، سلیمان، 1388، پایاننامۀ دانشجویی با عنوان شاعران کرد پارسیگو از سال 1340، به راهنمایی احمد محمدی و مشاورۀ میرنعمتالله موسوی، تبریز: دانشگاه پیام نور.
ریاحی، محمد امین،1387، فردوسی، تهران: انتشارات طرح نو.
زرّینکوب، عبدالحسین، 1376، ایران در کشاکش ایّام، حکایت همچنان باقی است، مجلّه سخن، شماره 1.
ستّاری، جلال،1380، هویّت ملّی و هویّت فرهنگی، تهران: نشر مرکز.
صالحی عمران، ابراهیم،1387، بررسی میزان توجّه به مؤلّفههای هویّت ملّیدر کتابهای درسی دورۀ راهنمایی، فصلنامۀ مطالعات ملّی، شمارۀ3.
کوچکی، محمّد حسین،1388، ادبیّات و هویّت ملّی(مجموعه مقالات)چاپ اوّل، تهران: نشر مؤلّف.
کولایی، الهه،1383، هویّت در ایران، به اهتمام علی اکبر علیخانی، تهران: پژوهشکدۀ جهاد دانشگاهی.
گوهرين، صادق. 1380ش، شرح اصطلاحات تصوف. تهران: زوار.
مسکوب، شاهرخ،1373، هویّت ایرانی و زبان فارسی، تهران: باغ آینه.