اثربخشی درمان شناختی_رفتاری بر تنظیم هیجان در دختران دارای پرخوری عصبی مقطع تحصیلی متوسطه اول
الموضوعات : روان درمانی
سید حسن حسینی دستجردی
1
,
بهار بزرگ زاد مقیم
2
1 - دکترای تخصصی مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2 - دانشجوی کارشناسی ارشد رشته روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، اصفهان، ایران
الکلمات المفتاحية: اثربخشی, درمان شناختی رفتاری, تنظیم هیجان, دختران, پرخوری عصبی.,
ملخص المقالة :
اختلال پرخوری عصبی در نوجوانان یکی از مهم‌ترین مشکلات روانی است که معمولاً با دشواری در تنظیم هیجان همراه می‌باشد. درمان شناختی‌رفتاری (CBT) به‌عنوان یکی از رویکردهای مؤثر روان‌شناختی، توجه ویژه‌ای در مداخلات مربوط به این اختلال یافته است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری بر بهبود تنظیم هیجان در دختران نوجوان مبتلا به پرخوری عصبی مقطع تحصیلی متوسطه اول بود.
روش: این پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر ۱۲ تا ۱۴ ساله مبتلا به پرخوری عصبی در مقطع تحصیلی متوسطه اول در شهر اصفهان بود. تعداد ۳۰ نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت مداخله درمان شناختی_رفتاری قرار گرفت و گروه کنترل در فهرست انتظار باقی ماند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه تنظیم دشواری هیجان بود.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی_رفتاری منجر به بهبود معنادار در تنظیم هیجان نوجوانان گروه آزمایش شد، در حالی که گروه کنترل تغییر محسوسی نداشت. علاوه بر بهبود نمره کلی، خرده‌مقیاس‌های متغیر تنظیم هیجان نیز پیشرفت چشمگیری را نشان دادند.
بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها تأیید می‌کنند که درمان شناختی_رفتاری می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای کارآمد در ارتقای مهارت‌های تنظیم هیجان در دختران دارای پرخوری عصبی مقطع تحصیلی متوسطه اول مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله به‌طور بالقوه می‌تواند به کاهش نشانه‌های اختلال و ارتقای سلامت روان این گروه سنی کمک نماید.
منابع فارسی: اشرفی، س.، بحرینیان، س. ع. م.، حاجی‌علی‌زاده، ک.، و دلاور، ع. (۱۴۰۰). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پرخوری عصبی زنان دارای اضافه وزن. https://doi.org/10.52547/rbs.18.2.182
جاوید، م.، محمدی، ن.، و رحیمی طاقانکی، چ. (۱۴۰۱). اثربخشی درمان مبتنی بر تنظیم شناختی-رفتاری هیجان بر تنظیم هیجان و نشانه‌های اختلال نافرمانی مقابله‌ای در نوجوانان. روانشناسی بالینی، ۱۴(۴)، ۹–۲۵. https://doi.org/10.22075/jcp.2022.26068.2373
حاتمیان، پ.، رسول‌زاده طباطبایی، س.، و سوری، ا. (۱۴۰۰). تأثیر واقعیت‌درمانی بر تنظیم هیجان و شادکامی دختران مبتلا به پرخوری عصبی. روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت، ۸(۴)، ۱۲۴–۱۳۴. https://doi.org/10.32598/shenakht.8.4.124
رهنورد، م.، صحرایی، ش. ش.، اکبری پور، ف.، ریاحی فر، م.، صمدی، ف.، و حسن‌زاده حاجی‌آبادی، س. (۱۴۰۴). مقایسه اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی. مجله شناخت، رفتار، یادگیری، ۲(۱)، ۱–۱۱. https://doi.org/10.61838/jcbl.2.1.14
سپیده، پ.، و سعید، م.پ. (۱۴۰۴). پیش‌بینی علائم اختلالات خوردن: نقش خودارزشمندی و خودشیفتگی آسیب‌پذیر در دانشجویان دختر.
ضرابی، ش.، طباطبایی نژاد، ف. س.، و لطیفی. (۲۰۲۱). مقایسه اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری و خودشفابخشی بر تحمل پریشانی زنان مبتلا به اختلال پرخوری عصبی. مجله تحقیقات علوم رفتاری، ۱۹(۲)، ۳۶۹–۳۸۰. https://doi.org/10.52547/rbs.19.2.369
قبادزاده، م.، محمدخانی، ش.، و حسنی، م. (۲۰۱۸). درمان‌های کلاسیک و نوین اختلال پرخوری. نشریه علمی رویش روانشناسی، ۷(۹)، ۲۲۹–۲۴۸. http://frooyesh.ir/article-1-1011-fa.html
گرگیج، ف.، عبدی، ح.، و طاهر، م. (2022). اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری بر تنظیم هیجان و اضطراب زنان مطلقه. 6(4 )، 101-112. SID. https://sid.ir/paper/1126401/fa
لطیفی، ضرابی، طباطبایی نژاد، و زارع نیستانک. (2023). اثربخشی آموزش خودشفابخشی بر بهزیستی، رضایت، تصویر بدن و تحمل پریشانی زنان مبتلا به اختلال پرخوری عصبی. فصلنامه روانشناسی تحلیلی شناختی، ۱۳(۵۱)، ۳۳–۴۹. 20.1001.1.28222476.1401.13.51.3.1
یوسف‌ابز، س.، سجاد، خ.، اسماعیل، م.، و بهروز، د. (2020). اثربخشی درمان هیجان‌محور بر اضطراب، افسردگی و دشواری در تنظیم هیجان در اختلال پرخوری. https://doi.org/10.32598/ijpcp.27.1.3246.1
References Berking, M., Eichler, E., Naumann, E., & Svaldi, J. (2022). The efficacy of a transdiagnostic emotion regulation skills training in the treatment of binge‐eating disorder—Results from a randomized controlled trial. British Journal of Clinical Psychology, 61(4), 998–1018. https://doi.org/10.1111/bjc.12371
Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the Difficulties in Emotion Regulation Scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 41–54. https://doi.org/10.1023/B:JOBA.0000007455.08539.94
König, L., Schröder, R., Hamer, T., & Suhr, R. (2024). Eating disorders and health literacy in Germany: Results from two representative samples of adolescents and adults. Frontiers in Psychology, 15, 1464651. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1464651
Stice, E., Telch, C. F., & Rizvi, S. L. (2000). Development and validation of the Eating Disorder Diagnostic Scale: A brief self-report measure of anorexia, bulimia, and binge-eating disorder. Psychological Assessment, 12(2), 123–131. https://doi.org/10.1037/1040-3590.12.2.123
Wilson, K., & Kagabo, R. (2024). Bulimia nervosa and treatment-related disparities: A review. Frontiers in Psychology, 15, 1386347. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1386347
Wisman, M. A., Emmelkamp, J., Dekker, J. J., & Christ, C. (2023). Internet-based emotion-regulation training added to CBT in adolescents with depressive and anxiety disorders: A pilot randomized controlled trial to examine feasibility, acceptability, and preliminary effectiveness. Internet Interventions, 31, 100596. https://doi.org/10.1016/j.invent.2022.100596