دولت و نیک‌زیستی: مقایسۀ تحلیلی الگوها
الموضوعات : نظریه‌ها، روش‌شناسی‌ها و رویکردهای جدید در علوم سیاسی
1 - استادیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: نیک‌زیستی, شادکامی, دولت, دولت نیک‌زیستی¬محور, دولت بی‌طرف.,
ملخص المقالة :
زندگی خوب و نیک‌زیستی اگر مهم‌ترین غایت انسان نباشد، حداقل یکی از مهم‌ترین غایات بشر در طول تاریخ بوده است. از همین رو چیستی و چگونگی نقش دولت در تأمین و ارتقای نیک‌زیستی شهروندان، یکی از مهم‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین مسائل در فلسفه سیاسی معاصر است. از این‌رو پرسش اصلی مقاله این است که دولت‌ها چه نقشی در نیک‌زیستی شهروندان خود دارند؟ و چه الگویی از مداخلۀ دولت قابل دفاع است؟ پاسخ به این پرسش با توجه به الگوهای مختلف دولت و حکمرانی می‌تواند متفاوت باشد. در این مقاله ابتدا چهار گونه دولت با توجه به رویکردی که نسبت به رابطۀ دولت و نیک‌زیستی دارند، بازشناسی شده است. یافتۀ اصلی پژوهش این است که الگوی دولت دغدغه‌مند نیک‌زیستی‌محور بیشتر می‌تواند معیارهای سازگاری، انسجام و پیامد عینی را برآورده سازد و به لحاظ استدلالی موجه‌تر به نظر می‌رسد. روش مورد استفاده، تحلیلی- استدلالی است.
ارسطو (1378) اخلاق نیکوماخوسی، ترجمه محمدحسن لطفی، تهران، طرح نو.
افلاطون (1380) دورة آثار افلاطون، ترجمه محمدحسن لطفی و رضا کاویانی، تهران، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
باک، درک (1396) سیاست شادکامی، ترجمۀ نرگس سلحشور، تهران، فرهنگ نشر نو.
پوپر، کارل (1403) جامعه باز و دشمنان آن، ترجمه عزت‌الله فولادوند، تهران، خوارزمی.
پورزکی، گیتی (1401) «خودفرمانروایی به‌مثابه خاستگاه نیک‌زیستی در اندیشۀ سیاسی»، جستارهای سیاسی معاصر، سال 13، شمارۀ 1، صص 59-83.
10.30465/cps.2022.38985.2903.
لیارد، ریچارد (1403) شادکامی، درس‌هایی از یک علم جدید، ترجمۀ گیتی پورزکی، تهران، کرگدن.
Ahmed, S. (2010) The Promise of Happiness. Duke University Press.
https://doi.org/10.1215/9780822392781.
Berlin, I. (1969) Two Concepts of Liberty, in Four Essays on Liberty. Oxford: Oxford University Press.
Cabanas, E., & Illouz, E. (2018) Happycracy: How the Science of Happiness Controls Our Lives. Cambridge: Polity Press.
Cahn Steven and Christine Vitrano (2015) Goodness and Happiness, Columbia University Press.
https://doi.org/10.7312/cahn17240.
Creswell, J. W. (2013) Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
Dalziel, P., Saunders, C., & Saunders, J. (2018) Wellbeing Economics: The Capabilities Approach to Prosperity. Palgrave Macmillan.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-93194-4.
Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999) "Subjective well-being: Three decades of progress." Psychological Bulletin, 125(2), 276–30.
https://doi.org/10.1037/0033-2909.125.2.276.
Foucault, M. (2008) The Birth of Biopolitics: Lectures at the Collège de France 1978–1979. Edited by Michel Senellart, translated by Graham Burchell. Palgrave Macmillan.
https://doi.org/10.1057/9780230594180.
-------------- (2009) Security, Territory, Population: Lectures at the Collège de France, 1977–1978. Edited by Michel Senellart, translated byGraham Burchell. Picador.
https://doi.org/10.1057/9780230245075.
Galston, W. A. (2002) Liberal Pluralism: The Implications of Value Pluralism for Political Theory and Practice. Cambridge University Press.
https://doi.org/10.1017/CBO9780511613579.
Gray, J. (1995) Isaiah Berlin. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Helliwell et al Gallup World Poll 2017–2019, Cantril ladder, (2020).
Kymlicka, W. (1995) Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights. Oxford University Press.
Larmore, C. (1996) The Morals of Modernity. Cambridge University Press.
Layard, Richard (2005) Wellbeing: Science and Policy, Cambridge university press.
Layard, R., & De Neve, J.-E. (2023) Wellbeing: Science and Policy. Cambridge University Press.
https://doi.org/10.1017/9781009040822.
MacIntyre, A. (1984) After Virtue (2nd ed.). University of Notre Dame Press. Nussbaum, M. (2000) Women and Human Development: The Capabilities Approach. Cambridge University Pres.
https://doi.org/10.1017/CBO9780511841286.
----------------- (2011) Creating Capabilities: The Human Development Approach. Harvard University Press.
Rawls, J. (1993). Political Liberalism. Columbia University Press.
Raz, J. (1986). The Morality of Freedom. Oxford University Press.
Sandel, M. J. (1982) Liberalism and the Limits of Justice. Cambridge University Press.
Sen, A. (1999) Development as Freedom. Oxford University Press.
ISBN-13: 978-0-19-289330-7.
Sher, G. (1997) Beyond Neutrality: Perfectionism and Politics. Cambridge University Press.
Wilkinson, R., & Pickett, K. (2010) The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better. Penguin UK.
https://doi.org/10.1017/S0047279413000366.
Yanow, D., & Schwartz-Shea, P. (2006) Interpretation and Method: Empirical Research Methods and the Interpretive Turn. M.E. Sharpe.
https://doi.org/10.4324/9781315704562.