درآمدی بر «نظریۀ ناسیونالیسم تمدنی فرهنگی ایران» بر پایه واکاوی بنیان¬های کهن ملیت ایرانی
الموضوعات : پژوهش سیاست نظری
محمد کوراوند
1
,
مسعود شهرام نیا
2
,
سید غلامرضا دوازده امامی
3
1 - دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 - دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 - استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
الکلمات المفتاحية: ملت, ناسیونالیسم فرهنگی, تمدن, فرهنگ و تاریخ.,
ملخص المقالة :
در یک نگاه کلان، دو روایت اساسی در باب اصالت ملت و مفهوم ناسیونالیسم وجود دارد. یکی بر مبنای برداشت سیاسی و مدرن و دیگری بر مبنای برداشت تاریخی و فرهنگی از مفهوم ملت است. این پژوهش با کاوش در «بنیان‌های کهن ملیت ایرانی» در پی آن است تا پیوستگی و تکامل ملیت ایرانی را با تفسیری از روابط بین پدیده‌های طبیعی، تمدنی و فرهنگی از عصر پیشاتاریخ همچون درآمدی بر طرح «نظریه ناسیونالیسم تمدنی فرهنگی ایران» صورت‌بندی کند. بنا بر یافته‌های پژوهش طبیعت خاص نجد ایران به‌ویژه رشته‌کوه‌های به هم پیوند خوردة فلات که درون خود از ساکنان نجد در برابر دشمنان تاریخی شرق و غرب و تغییرات اقلیمی مرکز فلات محافظت کرد و سپس طبیعت‌گرایی کهن ساکنان نجد و پاسداشت عناصر طبیعت که در نظام فکری مزدایی متجلی شد نقش اصلی را در شکل‌گیری ساختار پیوسته تمدنی- فرهنگی ملیت ایرانی و تداوم تاریخی ایران بر عهده داشته است.
احمدوند، شجاع و مهدی بخشی (1401) «بررسی زمینه و پارادایم زبانی در اندیشه سیاسی زرتشت»، دو‌فصلنامه پژوهش سیاست نظری، دوره سی¬ویکم، شماره 1، صص 139-163.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20085796.1401.17.31.7.7.
احمدی، حمید (1390) بنیادهای هویت ملی ایرانی: چهارچوب نظری هویت ملی شهروندمحور، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
احمدی، حمید و حبیب‌الله فاضلی (1386) «ناسیونالیسم، مشکله هویت و دولت ملی در تئوری اجتماعی»، فصلنامه سیاست، دوره سی¬وهفتم، شماره 4، صص 21-40.
اسکاچپول، تدا (1397) بینش و روش در جامعه‌شناسی تاریخی، ترجمه سید هاشم آقاجری، چاپ سوم، تهران، مرکز.
اسمیت، آتنونی (1383) ناسیونالیسم، نظریه، ایديولوژی، تاریخ، ترجمه منصور انصاری، تهران، مطالعات تمدن ایرانی.
اشرف، احمد (1399) هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی، ترجمه و تدوین حمید احمدی، چاپ دهم، تهران، نشرنی.
اصغری‌ثانی، حسین و علی هژبری (1400) «پیوند باستان‌شناسی با امنیت ملی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال بیست¬وچهارم، شماره 4، صص 219-241.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17350727.1400.24.94.7.5.
بارتلد، ويلهلم (1377) جغرافياي تاريخي ايران باستان، ترجمه همايون صنعتي، تهران، بنياد موقوفات محمود افشار يزدي.
بهار، مهرداد (گزارنده) (1385) بندهش، چاپ سوم، تهران، توس.
پورداوود، ابراهیم (1377) گاتها: کهن‌ترين بخش اوستا، تهران، اساطير.
پيرنيا، حسن (1383) عصر اساطيري تاريخ ايران: خطوط برجستة داستان‌هاي ايران قديم، تهران، هيرمند.
دوشن گیمن، ژاک (1375) دین ایران باستان، ترجمه رؤیا منجم، تهران، فکر روز.
راسل، برتراند (1393) آزادي و سازمان پيدايش و تكوين سوسياليسم و ناسيوناليسم، ترجمه علي رامين، چاپ چهارم، تهران، فرزان.
رنان، ارنست و پی‌یر رنوون (1391) ملت، حس ملی، ناسیونالیسم، ترجمه عبدالوهاب احمدی، تهران، آگه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1389) شبخوانی: مجموعه شعر، چاپ دهم، تهران، سخن.
طباطبایی، جواد (1380) تأملی درباره ایران: دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران، تهران، نگاه معاصر.
فراي، ريچارد نلسون (1386) تاريخ باستاني ايران، ترجمه مسعود رجب‌نيا، چاپ سوم، تهران، علمي و فرهنگی.
كامرون، جورج گلن (1365) ايران در سپيده‌دم تاريخ، ترجمه حسن انوشه، تهران، علمي و فرهنگي.
کریستنسن، آرتور (1332) ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران، ابن سینا.
گيرشمن، رومن (1336) ايران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معين، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
محمودي‌زاده دهبارزي، محمودرضا (1396) آيين شهرياري در گاهان زرتشت، قم، دانشگاه مفید.
مسکوب، شاهرخ (1379) هویت ایرانی و زبان فارسی، چاپ دوم، تهران، فرزان.
موسوي گرمارودي، علی (1369) مجموعه مقالات انجمن ايران‌شناسي، تهران، مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت خارجه.
موله، ماريژان و رومن گیرشمن و ارنست هرتسفلد (1370) سرزمين جاويد، اقتباس ذبيح‌الله منصوري، تهران، زرین.
میرجعفری، حسین و مرتضی نورایی (1388) روش پژوهش در تاریخ، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
میرزایی، آیت‌الله (1396) «ناسیونالیسم و قومیت در ایران»، فصلنامه جامعه‌شناسی ایران، سال هجدهم، شماره 1، صص 32-68.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17351901.1396.18.1.2.0.
میرزایی، صدیقه و علی مرادخانی (1397) «هردر و ناسیونالیسم فرهنگی»، مجله غرب‌شناسی بنیادی، سال نهم، شماره 2، صص 111-132.
هرتسفلد، ارنست (1354) تاریخ باستانی ایران بر بنیاد باستان‌شناسی، ترجمه علی¬اصغر حکمت، تهران، انجمن آثار ملی.
متین، کامران (1402) «جنبش ژینا: مسئلة ملل و سیاست هویت در ایران»، قابل دسترسی در: https://radiozamaneh.com/802137.
هدایتی، احمدرضا (1395) «بازیابی دریاچه¬های مرکزی ایران (انتقال آب به مناطق خشک)»، قابل دسترسی در: https://rahtooshe.com/?p=4009.
Cottam, R. (1978) Nnationalism in Iran. University of Pittsburgh Press.
Hutchinson, J. (1994) Cultural nationalism and moral regeneration. Nationalism, eds, John Hutchinson and Anthony Smith, Oxford University Press.
Kohn, H (1944) The Idea of Nationalism: A Study in Its Origins and Background, Macmillan Publisher.
Kuhrt, A. (2009) The Persian Empire: A Cotpus of Sources from the Achaemenid. Period.Vol. 1 London: Routledg.
Miscevich, N, (2020) “Nationalism”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2020 Edition), Available at https://plato.stanford.edu/entries/nationalism.
Vaziri, M, (2013) Iran as Imagined Nation: The Construction of National Identity, Gorgias Press.
Woods, E. T. (2016) Cultural Nationalism. In The SAGE Handbook of Cultural Sociology. Edited by Inglis, D and Anna-Mari, A. Chapter31: 429-441. SAGE Publications. London.