مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری جغرافیا (فصلنامه علمي ـ پژوهشي و بين المللي انجمن جغرافيايي ايران) 2996-2717 15 53 2017 6 20 The Survey of moisture advection pattern of Iran's Comprehensive precipitations بررسی و تحلیل الگوی فرارفت رطوبتی بارش¬های فراگیر ایران 0 0 fa یونس خسروی زنجان مهدی دوستکامیان زنجان اله مراد طاهریان زنجان 2019 3 8 Transferring the water vapor in the atmosphere directly depend on the conditions of atmospheric circulation, amount and path of humidity changes related to the atmospheric circulation variation. one of the main factors of atmospheric circulation affecting on transferring the moisture is high pressure centers that if placed on the water surface and humidity resources causes the moisture advection in a widely area. However, the role of low pressure systems and cyclones in advection and moisture flux, although not as much as high-pressure systems, but also played a significant role in transmitting and condition of moisture advection. the aim of this study is survey the moisture advection of Iran's precipitations. in this regard, pressure data, specific humidity, u wind and v wind parameters in 500, 700, 850 and 1000 hpa from NCEP/NCAR database were extracted and analyzed. the results showed that the moisture advection of iran's precipitations is related to the moisture advection pattern of low pressure of dual-core of Sudan and east Mediterranean - Europe high pressure, moisture advection pattern of multicore low pressure of central Iran, east Mediterranean and south east of Saudi Arabian, moisture advection pattern of high-pressure of north west of Europe- low pressure of Persian gulf, moisture advection pattern of high pressure of Siberia and Kazakhstan- low pressure of south east of Iran and low pressure of Mediterranean. Overly, the results showed that Arabian Sea in low level and Mediterranean Sea in high level had an important role in moisture advection of Iran's precipitations. انتقال بخارآب در جو، وابستگی مستقیمی به شرایط گردش جوی دارد و با تغییرات گردش جو در طی سال میزان و مسیر انتقال رطوبت نیز تغییر می یابد. یکی از مؤلفه‌های گردش جوی مؤثر در وزش و انتقال رطوبت، مراکز پرفشار هستند که در صورت قرارگیری بر روی سطح آب و منابع تأمین رطوبتی می تواند موجب وزش رطوبتی در سطح گسترده ای شوند. بااین‌حال نقش سامانه های کم‌فشار و سیکلون ها در وزش و شار رطوبت اگرچه به‌اندازه سامانه های پرفشار نیست، ولی نقش به سزایی نیز در انتقال و نحوه وزش رطوبتی دارند. هدف از این پژوهش، بررسی و مطالعه وزش رطوبتی بارش‌های ایران می باشد. برای این منظور داده های فشار، رطوبت ویژه، مؤلفه مداری و نصف‌النهاری سطوح 1000، 850، 700 و 500 هکتوپاسکال از پایگاه داده NCEP/NCAR وابسته به سازمان جو و اقیانوس شناسی ایالات‌متحده امریکا استخراج موردبررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که وزش رطوبتی بارش‌های ایران ناشی از الگوی وزش رطوبتی کم‌فشار دو هسته‌ای سودان و شرق مدیترانه- پرفشار اروپا، الگوی وزش رطوبتی کم‌فشار چندهسته‌ای ایران مرکزی، شرق مدیترانه و جنوب شرق عربستان، الگوی وزش رطوبتی پرفشار شمال غرب اروپا-کم‌فشار خلیج فارس، الگوی وزش رطوبتی پرفشار سیبری و قزاقستان- کم‌فشار جنوب شرق ایران و کم‌فشار مدیترانه بوده است. در مجموع نتایج نشان داد که دریای عرب در تراز پایین و دریای مدیترانه در تراز بالا بیشترین نقش را در وزش رطوبتی بارش‌های ایران داشته‌اند.