مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه سازمان‌های بین المللی 6701 ـ 2345 4 10 2022 6 6 Advance on the European Common Foreign and Security Policy, from Kosovo to Ukraine پیشرفت در سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا: مطالعه‌ی موردی بحران اکراین و کوزوو 37 63 fa یوسف مولایی عیسی عادی 2021 3 5 The article seeks to evaluate the progress in the EU common foreign and security policy after the Lisbon treaty in comparison with Maastricht Treaty. Two crises in Eastern Europe have been studied by reviewing the EU’s official documents and ratifications. Ukraine crisis occurred five years after the Lisbon treaty, likewise the Kosovo crisis happened five years after the Maastricht treaty. By comparing the EU reaction to these two crises, the achievements can be evaluated. The focus is mainly on restrictive measures like economic and diplomatic sanctions. The study shows that considering all differences, the Ukrainian crisis was a success story and the EU drew a more cohesive and more efficient response. This conclusion was reached by the number of reactions and their efficacy. However, there are some qualifications, especially when positive peace is explored, the outcome did not satisfy the expectations. هدف مقاله‌ی حاضر، ارزیابی میزان موفقیت سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه‌ی اروپا پس از لیسبون با استفاده از مطالعه‌ی موردی در بحران اکراین در سال 2014 و مقایسه‌ی آن با جنگِ کوزوو در سال 1999 است. بدین منظور، ابتدا معاهده‌ی لیسبون و تفاوت‌های آن با معاهده‌ی ماستریخت موردبررسی قرار می‌گیرد، سپس به تفاوت‌های بحران اکراین با بحران کوزوو اشاره خواهد شد. درنهایت عمل‏کرد دستگاه سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا درخصوص این بحران مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. http://iojournal.csr.ir/fa/Article/Download/37811