مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران 2717-0411 17 66 2026 2 26 Identifying the Determinants of Blockchain Technology Adoption and Proposing a Hybrid Adoption Model Based on TAM and TOE Using the K-means Clustering Method شناسایی معیارهای پذیرش فناوری زنجیره بلوکی و ارائه مدل ترکیبی پذیرش فناوری TAM و TOE با استفاده از روش خوشه¬بندی K-means fa عاطفه فرازمند ابوذر عرب سرخی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات سید احمد یزدیان دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات عباس سقایی 2025 5 20 <p style="text-align: justify;">With the rapid advancement of technology and its integration into both personal and professional life, the decision to accept or reject new technologies remains an open question. Technology adoption theories aim to explain the reasons behind an individual's acceptance of information systems. Numerous studies have been conducted in the domain of technology adoption, resulting in the development of various models. This research investigates the adoption of blockchain technology by integrating the Technology Acceptance Model (TAM) and the Technology–Organization–Environment (TOE) framework. After a brief review of the criteria and limitations of these models, a hybrid adoption model is proposed. Following a comprehensive literature review, 85 blockchain adoption criteria were initially identified. Expert evaluations narrowed these down to 53 key criteria. Using the K-means clustering method in SPSS, the criteria were categorized, and a hybrid model was constructed. The findings indicate that external factors do not influence perceived usefulness and perceived ease of use; however, other components within the TAM framework—categorized under technological, organizational, and environmental dimensions—are affected by external variables. Moreover, the results reveal that the TAM and TOE models are complementary in nature. This study contributes to the broader understanding of blockchain adoption and provides practical guidance for organizations operating in this domain.</p> <p>با توسعه روزافزون فناوری و ادغام آن در زندگی خصوصی و حرفه&zwnj;ای کاربران، تصمیم در مورد پذیرش یا رد آن هنوز یک سؤال باز باقی&zwnj;مانده است. نظریه&zwnj;های پذیرش فناوری به بیان علل پذیرش سیستم اطلاعاتی توسط یک فرد اشاره می&zwnj;نماید. در زمینه مدل پذیرش فناوری، تحقیقات متعددی صورت&zwnj;گرفته است که به ارائه مدل&zwnj;های مختلف می&zwnj;پردازد. در این پژوهش به بررسی مدل پذیرش فناوری زنجیره بلوکی با استفاده از مدل TAM و مدل TOE پرداخته می&zwnj;شود و پس از مرور اجمالی بر معیارها و محدودیت&zwnj;های آنها به ارائه چارچوب مفهومی–اکتشافی مبتنی بر خوشه&zwnj;بندی معیارها در چارچوب TAM و TOE پرداخته شده است. همچنین در این پژوهش پس از بررسی ادبیات&zwnj;پژوهش 85 معیار پذیرش فناوری زنجیره بلوکی شناسایی و با بررسی خبرگان 53 معیار به&zwnj;عنوان مهم&zwnj;ترین معیارهای پذیرش فناوری زنجیره بلوکی شناسایی شده و سپس با استفاده از روش خوشه&zwnj;بندی k-means در نرم&zwnj;افزار SPSS به دسته&zwnj;بندی معیارها و ارائه مدل ترکیبی این پژوهش پرداخته شده است. نتایج نشان می&zwnj;دهد که از منظر خبرگان، هم&zwnj;جواری مفهومی مستقیم، صرفاً بین عوامل خارجی و دو عامل سودمندی درک شده و درک سهولت استفاده تأثیرگذار مشاهده نگردید، بلکه عواملی که در گروه&zwnj;های فناوری، سازمانی و محیطی مدل TAM قرار دارند نیز در این هم&zwnj;جواری قرار می&zwnj;گیرند، همچنین نتایج و بررسی محدودیت&zwnj;های مدل TAM و TOE نشان می&zwnj;دهند که این دو مدل تکمیل&zwnj;کننده یکدیگر هستند. یافته&zwnj;های این پژوهش به توسعه بیشتر پذیرش زنجیره بلوکی کمک می&zwnj;نماید و راهنمایی&zwnj;هایی برای عملکرد شرکت&zwnj;های فعال در این حوزه فراهم می&zwnj;آورد.</p>

http://jour.aicti.ir/en/Article/Download/50322