مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری جغرافیا (فصلنامه علمي ـ پژوهشي و بين المللي انجمن جغرافيايي ايران) 2996-2717 18 64 2020 9 26 Prioritization and Identification of Dust Storm Sources in Fars Province اولویت بندی و شناسایی کانون های گرد و غبار در استان فارس (نوع مقاله : پژوهشی) 64 78 fa امیررضا امیرعضدی دانشگاه تهران محمد جعفری دانشگاه تهران سلمان زارع دانشگاه تهران حسن خسروي منابع طبیعی 2020 1 28 The purpose of this study was to identify and prioritize dust storm sources in Fars province. The data collection tool in this study is two types of questionnaires including AHP and SWOT. Using AHP method, the questionnaires were extracted and weighted by 20 professors and experts. Strengths, weaknesses, opportunities and threats of Fars Province in the field of dust storm resources were prepared by SWOT questionnaire with a 5 point Likert scale. Finally, it was used to determine the appropriate strategy in the area of dust storm sources. The SWOT questionnaire was completed by thirty experts and professors proficient in the province. Nine factors including Human Penetration Index, Early Crop Changes, Precipitation Efficiency Coefficient, Human Indicators of Soil Degradation (Human Indices), Frequency of Dust Storms, Soil Physical Properties, Precipitation, Drought and Temperature (Natural Indicators) were investigated. The results of the study showed that 31.3% of the province's area was in a very high class and 19.48% of the province's area was in a high class for being prone to dust. Internal factors (strengths and weaknesses) in Fars province were compared in pairs. The relative weight of weaknesses is 0.223 and the relative weight of strengths is 0.763. The final score of internal factors for the province is 3.296. External factors are also compared in pairs. The relative weight of threats is 0.345 and the relative weight of opportunities is 0.655. The final score of external factors was 3.152. هدف از تحقیق حاضر شناسایی و اولویت‌بندی کانون های گرد و غبار در استان فارس می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش دو نوع پرسشنامه (AHP و SWOT) می‌باشد. با استفاده از روش AHP، پرسشنامه استخراج و وزن‌دهی شاخص‌ها توسط بیست نفر از اساتید و کارشناسان تکمیل گردید. پرسشنامه SWOT، نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای پیش‌روی استان فارس در زمینه کانون‌های گردوغبار در قالب 40 سوال با مقیاس 5 درجه‌ای لیکرت با گزینه‌های خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تنظیم شد؛ که در نهایت تعیین استرتژی مناسب در زمینه کانون‌های گردوغبار استان فارس استفاده شد. پرسشنامه SWOT، توسط سی نفر از کارشناسان و اساتید خبره و مسلط به شرایط استان تکمیل گردید. نه عامل شامل شاخص نفوذ انسانی، تغییرات تولید اولیه، ضریب کارایی بارش، شاخص‌های انسانی تخریب خاک (شاخص های انسانی)، فراوانی توفان های گردوغبار، خصوصیات فیزیکی خاک، بارش، خشکسالی و دما (شاخص های طبیعی) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مربوط به تحقیق نشان داد، 31/3 درصد از مساحت استان در کلاس خیلی زیاد، 48/19 درصد از مساحت استان در کلاس زیاد از نظر مستعد بودن برای ایجاد کانون گردوغبار قرار دارند. عوامل دروني(نقاط قوت و ضعف) استان فارس بصورت زوجی مقایسه شده‌اند. وزن نسبی نقاط ضعف، 237/0 و وزن نسبی نقاط قوت 763/0 می‌باشد. امتياز نهايي عوامل دروني براي استان برابر 296/3 است. همچنین عوامل خارجي بصورت زوجی مورد مقایسه قرار گرفته است. وزن نسبی تهدیدها، 345/0 و وزن نسبی فرصت‌ها، 655/0 می‌باشد. امتياز نهايي عوامل خارجي نیز برابر 152/3 شد