مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و فناوری محیط زیست 2676-3060 10 18 2026 2 20 Urban River Regulation: Assessing Environmental Impacts on Ecosystem Sustainability (Case Study: Gorganrud River) ساماندهی رودخانه‌های شهری: ارزیابی اثرات محیط‌زیستی بر پایداری اکوسیستم، (مطالعه موردی: رودخانه گرگ‌رود) 94 108 10.66224/jert.51016.10.18.94 fa مجتبی فرهادزاده دانشگاه مازندران حیدر داودیان دانشگاه مازندران سیدمحمد موسوی دانشگاه مازندران راضیه شمشیرگران دانشگاه بیرجند پریسا ملکی دانشگاه گنبد کاووس 2025 7 31 <p style="text-align: justify;">Environmental studies are considered key pillars of river regulation plans, especially in urban and rural areas. This paper has been prepared with the aim of quantitatively and qualitatively assessing the environmental impacts of constructing a riverbank wall on the Gorganrud River, located in the south of Tonekabon County, Mazandaran Province. In this study, using the standard checklist method, the environmental impacts were evaluated across three main components including physical, biological, and socio-economic-cultural environments during both the construction and operation phases. The checklists were developed based on quantitative indicators such as impact intensity, duration, spatial extent, and reversibility. In total, three types of checklists were completed. The results showed that, during the construction phase, 80% of the negative impacts are related to the physical environment, and that all of them are short-term, direct in their effects, and reversible. After the completion of the construction activities, the intensity of the negative impacts decreases significantly, and positive impacts begin to emerge. In the operational phase, positive impacts predominate in the physical, biological, and socio-economic and cultural environments, such that 80%, 75%, and 66.6% of the total impacts are assessed as positive, respectively. Additionally, most of these impacts are long‑term. It is recommended that, to control negative impacts and enhance the positive effects of the project, management actions and monitoring plans with clear indicators be implemented. Accordingly, it is expected that the implementation of the Gorganrud River regulation plan will lead to quantitative and qualitative improvement of the region&rsquo;s environmental indicators.</p> <p style="text-align: justify;">مطالعات محیط زیستی از ارکان کلیدی طرح&zwnj;های ساماندهی رودخانه&zwnj;ها، به&zwnj;ویژه در محدوده&zwnj;های شهری و روستایی به شمار می&zwnj;روند. این مقاله با هدف ارزیابی کمی و کیفی اثرات محیط زیستی&nbsp; احداث دیوار ساحلی در رودخانه گرگ&zwnj;رود، واقع در جنوب شهرستان تنکابن استان مازندران، تدوین شده&zwnj;است. در این مطالعه با بهره&zwnj;گیری از روش چک&zwnj;لیست&zwnj;های استاندارد، اثرات محیط زیستی&nbsp; در سه مؤلفه اصلی شامل محیط فیزیکی، بیولوژیکی و اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی، در دو فاز ساختمانی و بهره&zwnj;برداری بررسی شد. چک&zwnj;لیست&zwnj;ها بر اساس شاخص&zwnj;های کمی مانند شدت اثر، مدت زمان اثر، گستره مکانی و برگشت&zwnj;پذیری، تهیه شده و مجموعاً 3 نوع چک&zwnj;لیست تکمیل شد. نتایج نشان داد در فاز ساختمانی، 80 درصد اثرات منفی، مربوط به محیط فیزیکی است که همگی کوتاه&zwnj;مدت، با نحوه اثر مستقیم و برگشت&zwnj;پذیر می&zwnj;باشند. پس از پایان عملیات ساختمانی، شدت اثرات منفی به میزان قابل&zwnj;توجهی کاهش یافته و اثرات مثبت آغاز می&zwnj;شود. در فاز بهره&zwnj;برداری، اثرات مثبت در محیط&zwnj;های فیزیکی، بیولوژیکی و اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی غالب است، به&zwnj;طوری که به ترتیب 80، 75 و 6/66 درصد از کل اثرات، مثبت ارزیابی شده&zwnj;اند. همچنین اغلب این اثرات دارای بازه زمانی بلندمدت هستند. در راستای کنترل اثرات منفی و ارتقاء آثار مثبت طرح، پیشنهاد می&zwnj;شود اقدامات مدیریتی و برنامه&zwnj;ریزی&zwnj;های نظارتی با شاخص&zwnj;های مشخص اجراشود. بر این اساس، انتظار می&zwnj;رود اجرای طرح ساماندهی رودخانه گرگ&zwnj;رود، به بهبود کمی و کیفی شاخص&zwnj;های محیط زیستی&nbsp; منطقه منجر شود.</p> http://journal.eri.acecr.ir/ar/Article/Download/51016