مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 28 3 2023 8 29 Spiritual Journey Based on Dialectical Wayfaring in Plato’s Philosophy and its Compatibility with Gnostic Journeys سفر معنوی بر اساس سیر دیالکتیکی در فلسفۀ افلاطون و تطبیق آن با سفرهای عرفانی 71 88 fa عطیه زندیه دانشگاه شهید مطهری لیلا افتخاری شهید مطهری 2022 6 15 In Plato’s philosophy and Islamic gnostic tradition, the world and Man enjoy two corporeal and spiritual dimensions. Man’s spiritual dimension can have ascending and descending journeys in the worlds of being. In Islamic gnosis, going through the levels of being – the five divine presences – has been explained by resorting to the four-fold journeys, which include moving from the creature to the truth, traversing the truth, moving from the truth to the creature and, finally, travelling with the truth in the creature. The spiritual journey in Plato’s philosophy can be explained by using the dialectical wayfaring, analogy of the divided line, and the allegory of the cave. Plato generally dealt with this spiritual journey and did not intend to classify its levels. However, his views can be formulated in a way to conform to these four journeys. In this way, spiritual journey in Plato’s philosophy will include the following four stages: moving from shadows to the world of Ideas, traveling through the Ideas, moving from the world of Ideas to the world of sensibles and, finally, traveling with the Ideas in shadows. Therefore, given the differences between these two schools of thought regarding their views of the highest levels of being and the perfect Man, the first, second, and fourth journeys can be more clearly matched with each other. The third journey can also be matched with one of them but not as clearly as the other three. Gnostics’ religious views, their emphasis on ascetic practice and purification of the soul, and the long time interval between these two systems of thought have resulted in a number of great differences between them. در فلسفۀ افلاطون و سنت عرفان اسلامی، عالَم و آدم دارای دو بعد جسمانی و روحانی معرفی شده‌اند. بعد روحاني انسان میتواند در عوالم هستي سفر معنوی صعودی و نزولی داشته باشد. در عرفان اسلامی، طی مراتب هستی، یعنی حضرات خمس، در سفرهای چهارگانه توضیح داده شده است که شامل سفر از خلق به حق، سیر در حق، سفر از حق به خلق و در نهایت سیر با حق در خلق میباشد. سفر معنوی در فلسفة افلاطون نیز با استفاده از سیر دیالکتیکی، تمثیل خط و تمثیل غار قابل تبیین است. افلاطون بطور کلی به این سفر معنوی پرداخته و قصد تقسیمبندی مراتب آن را نداشته است، اما میتوان آراء او را بطریقی صورتبندی کرد که بر این چهار سفر مطابقت پیدا کند. در این صورت، سفر معنوی در فلسفة افلاطون این چهار مرحله را شامل خواهد شد: سفر از سایه‌ها به عالم مُثُل، سیر در مُثُل، سفر از عالم مُثُل به عالم محسوس، و در نهایت، سیر با مُثُل در سایه‌ها. بدین‌ترتیب، سفر اول، دوم و چهارم با اختلافاتی که این‌دو تفکر در نگاه به برترین مراتب هستی و انسان کامل دارند، بصورت واضحتری قابل ‌تطبیق است. سفر سوم گرچه قابل‌تطبیق است، ولی تطبیق در آن بصراحت سه سفر دیگر نیست. نگاه دینی عارفان، تأکید آنان بر ریاضت و تزکیة ‌نفس و فاصلة زمانی طولانی که میان طرح این‌دو نوع اندیشه وجود دارد، از مواردی است که تفاوتهايی عمیق بین آنها ایجاد کرده است. http://kherad.mullasadra.org/ar/Article/Download/38096