مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران 2717-0411 12 45 2021 1 27 Improving imperialist competitive algorithm for solving the nodes placement problem in three-dimensional grid wireless sensor networks بهبود الگوریتم رقابت استعماری برای حل مسئله جایگذاری نودها در شبکه¬های حسگر بی¬سیم گرید سه¬بعدی 201 212 fa سید وفا بارخدا دانشگاه صنعتی کرمانشاه همت شیخی دانشگاه صنعتی کرمانشاه سودابه محمدی دانشگاه صنعتی کرمانشاه 2021 2 1 One of the basic and important research fields in wireless sensor networks is how to place sensor nodes where by using minimum number of sensor nodes all target points are covered and all sensor nodes are connected to the sink. In this paper, a novel method based on imperialist competitive algorithm is used for solving the mentioned problem. In the proposed method, a colony can immigrate from a weak empire to more powerful empire. The idea of immigration is inspired from human society in which a human can emigrate from a country to another country. The network is supposed to be a three-dimensional grid network and the sensor nodes can be only placed at cross-points of the grids while the target points can be deployed at each point of three-dimensional space. The simulation results show that the proposed method uses fewer number of sensor nodes than other similar algorithms and has the less running time. یکی از زمینه های تحقیقاتی اساسی و مهم در شبکه های حسگر بی سیم نحوه جایگذاری نودهای حسگر است به گونه ای که با کمترین تعداد نود تمامی نقاط هدف پوشش داده شوند و اتصال میان تمام نودها و نود چاهک برقرار باشد. در این مقاله از یک روش جدید که بر اساس الگوریتم رقابت استعماری است برای حل مسئله ذکر شده استفاده شده است. در روش پیشنهاد شده امکان مهاجرت مستعمره ها از امپراطوری های ضعیف به امپراطوری های قوی تر به الگوریتم رقابت استعماری اضافه شده است. ایده مهاجرت از جوامع انسانی الهام گرفته شده است که انسان-ها در برخی شرایط تصمیم به مهاجرت از یک کشور به کشور دیگر می کنند. شبکه حسگر بی سیم به صورت سه بعدی و گرید در نظر گرفته شده است و نودهای حسگر فقط می توانند در نقاط تقاطع گرید قرار بگیرند. این در حالیست که نقاط هدف ممکن است در هر مکانی از فضای سه بعدی پراکنده باشند. نتایج شبیه سازی نشان می دهد که الگوریتم پیشنهادی نسبت به الگوریتم های مشابه از تعداد نود حسگر کمتری برای حل مسئله استفاده می کند و همچنین دارای زمان اجرای بسیار کمتری است. http://jour.aicti.ir/ar/Article/Download/14721