شناسایی ظرفیت‌های توسعه دریا محور در خلیج‌فارس با تحلیل ماتریس SWOT (مطالعه موردی استان بوشهر)
الموضوعات : اقتصادیحمزه شیخیانی 1 , مجید قربانی 2
1 - دانش آموخته دکتری اقتصاد دانشگاه شیراز، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، بوشهر، ایران
2 - گروه مدیریت و حسابداری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
الکلمات المفتاحية: خلیج فارس, توسعه دریامحور, دریا, ماتریس SWOT,
ملخص المقالة :
هدف از این پژوهش، شناسایی ظرفیت‌های توسعه دریا محور در خلیج فارس است. برای رسیدن به این هدف، از روش توصیفی‌تحلیلی و ابزار ماتریس SWOT استفاده شده است. به همین منظور با استفاده از نظرات 17 نفر از کارشناسان آشنا با حوزه دریا، نقاط قوت، ضعف، آسیب‌ها و تهدیدهای توسعه دریا محور در خلیج فارس شناسایی شده و به مطالعه موردی استان بوشهر پرداخته شده است. یافته¬های تحقیق نشان می‌دهد مهم‌ترین نقاط قوت توسعه دریا محور در استان بوشهر، وجود بنادر تجاری و صیادی و وجود زیرساخت‌های لازم برای صادرات و واردات محصولات شیلاتی و وجود 936 کیلومتر مرز دریایی و 707 کیلومتر مرز کرانه‌ای و بیشترین مرز دریایی کشور با خلیج‌فارس است. مهم‌ترین نقاط ضعف توسعه دریا محور در استان بوشهر نیز کمبود زیرساخت‌هایی مانند انرژی، آب و برق و نبود امکان حمل‌ونقل ریلی و مناسب‌نبودن راههای ارتباطی استان بوشهر به مرکز کشور است. مهم‌ترین فرصتهای توسعه دریامحور در استان بوشهر، امکان ایجاد مشاغل جدید و پایدار در زمینه فرآوری و بسته‌بندی محصولات شیلاتی و امکان توسعه مناطق گردشگری در سواحل استان و توان ایجاد گردشگری بین‌المللی است؛ مهم‌ترین تهدیدهای موجود نیز تخریب محیط‌زیست دریایی، آلودگی‌های ناشی از صنعت و کشاورزی، تغییرات اقلیمی، افزایش سطح دریا، افزایش غلظت دریا ناشی از آب‌شیرین‌کن‌ها و انباشت فلزات سنگین است.
منابع
1. تقوایی زحمت‌کش، شیوا. (1395). جغرافیای تاریخی بندر بوشهر . پژوهش در تاریخ . 7 (12): 37-54.
2. سبحانیان، محمدهادی؛ دسینه، مهدی؛ نجاتی، مهدی؛ بلاغی اینالو، یاسر. (1402). اقتصاد دريا محور؛ توليد، اشتغال و صادرات: رويكرد تعادل عمومي قابل‌محاسبه‌ی چند منطقه‌ای. اقیانوس‌شناسی. 14(56): 31 - 46.
3. قلی‌پور مقدم، فرید؛ اسماعیلی، رضا؛ هادی پیکانی، مهربان. (1401). مؤلفه‌های راهبردی مؤثر بر پایداری اجتماعی- فرهنگی سواحل مکران با رویکرد توسعه دریا محور. آموزش علوم دریایی. 9(2): 75-95.
4. کریمی‌پور، یداله؛ محمدی، حمیدرضا؛ عزیززاده طسوج، محسن؛ سلیم‌نژاد، ندیمه. (1395). تفاوت‌های راهبردی سواحل ایران. فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک. 12(41): 1-23.
5. محرابی، علیرضا؛ قامتی مجرد، کبری. (1400). تبیین مزایای نسبی حضور ایران در ژئواکونومی دریایی نظام بین‌الملل با تأکید بر خلیج فارس (مطالعه موردی استان بوشهر). مطالعات جغرافیا، عمران و مدیریت شهری. 7(3): 1-24.
6. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (1394). بررسی قابلیت های منطقه‌ای مبتنی بر اقتصاد دریا محور. تهران. دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
7. مقیمی، م. (1401). ۹ چالش زیست‌محیطی استان بوشهر. بازیابی‌شده از اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان بوشهر.
8. Akomolafe, D; Akande, S; Yerokun, O. (2022). Challenges and Prospects of the Deployment of Blue Economy in the Coastal Areas of Ondo State. Journal of Production, Operations Management and Economics. 2(3): 9-24.
9. Bethel, B; Buravleva, Y; Tang, D. (2021). Blue Economy and Blue Activities: Opportunities, Challenges, and Recommendations for The Bahamas. Researchgate. 13(10): 1-15.
10. Islam, M; Rahaman, M; Ahmed, Z. (2018). Blue Economy of Bangladesh: Opportunities and Challenges for Sustainable Development. Advances in Social Sciences Research. 5(8): 168-178.
11. Onguglo, B; Roberts, J; Razzaque, M. (2014). The Oceans Economy: Opportunities and Challenges for Small Island Developing States. United Nations Confernce On Trade And Development. (pp. 1-32). New York and Geneva: United Nations.
12. World Bank. (2017, june 6). The World Bank. Retrieved from:” What is the Blue Economy?”