سلبریتیهای کوچک و فضای مجازی در ایران: مطالعه خشونت و جنسیت در صفحات اینستاگرامی کودکان
الموضوعات : اخلاق و تربیت اسلامی
1 - دانشیار، بخش علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان،کرمان ،ایران
2 - دانش آموخته کارشناسی ارشد ،بخش علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
الکلمات المفتاحية: کودکان سلبریتی, خشونت سایبری, شبکههای اجتماعی مجازی, اینستاگرام, جنسیت.,
ملخص المقالة :
حضور کودکان در شبکه های اجتماعی در قالب "ستارگان کوچک"، آنان را در معرض آسیبهای متعددی قرار میدهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پدیده خشونت در صفحات اینستاگرامی کودکان سلبریتی و با توجه به افزایش شمار آنان در شبکههای اجتماعی انجام شد. برای نیل به این هدف، 20 صفحه اینستاگرامی کودکان به روش هدفمند انتخاب و محتوای آنها در بازه زمانی سه ماهه مورد تحلیل قرار گرفت. روش پژوهش، توصیفی_همبستگی و تکنیک مورد استفاده تحلیل محتوا کمّی بود. دادههای لازم با استفاده از پرسشنامه معکوس گردآوری و فرضیات با استفاده از نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که کودکان سلبریتی در معرض انواع خشونت سنتی و سایبری قرار داشتهاند و بین جنسیت آنها با نوع و میزان خشونت رابطه معناداری وجود دارد؛ به طوری که دختران بیشتر از پسران در معرض خشونتهای روانی و کلامی بودند. همچنین، تشویق رفتارهای کودکان توسط والدین و دنبالکنندگان چرخه خشونت را تشدید میکند
آذربخش، علیمحمد (1391). رويكردي نظري به تأثيرات شبكههاي اجتماعي بر توليد ملي و اشتغال در ميان جوانان، فصلنامه مطالعات جوانان و رسانه، شماره6، صص 95-116.
اسلامی، الهه (1396). گونهشناسی سلبریتیهای ایرانی نوظهور در رسانههای اجتماعی، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان.
آقایی، عاطفه و رضانیاکان، زهرا (1398). مطالعه مفهوم کودکان کار اینستاگرامی در فضای مجازی ایران. حقوق کودک، 3(1)، صص 163-190.
بذرافشان، محمدرفیع؛ قائدیان، شایان و غلامی، یونس (1393). تحلیلی بر ابعاد شخصیت دانشآموزان متوسطه دوم و استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در ناحیه 4 شهر شیراز، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره10 ، شماره 16،صص 913-924.
بذرافشان، محمدرفیع؛ قائدیان، شایان؛ فروتنی، محمدرضا و غلامی، یونس (1396). تحلیلی بر ابعاد شخصیت ئانشآموزان متوسط دوم و استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در ناحیه 4 شهر شیراز سال 1393، مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره 16، صص 913-924.
بونویتز، پاتریس (1398). درسهایی از جامعهشناسی پییر بوردیو، ترجمه جهانگیر جهانگیری و حسن پورسفیر، چاپ چهارم، تهران: نشر آگه.
بیرامی، منصور؛ هاشمی، تورج؛ فتحی آذر، اسکندر و علائی، پروانه (1391). قلدری سنتی و سایبری در نوجوانان دختر مدارس راهنمایی: نقش کیفیت ارتباط معلم-دانشآموز، فصلنامه روانشناسی تربیتی، سال 8، شماره 26.
چاووشی، محمد صادق و کرامتی معز، هادی (1397). عوامل و آثار بزهدیدگی اخلاقی کودکان و نوجوانان در شبکههای اجتماعی تلگرام و اینستاگرام، پژوهشهای اخلاقی، سال نهم، شماره دوم، زمستان، صص105-122.
رضاییان، عالیه و ادریسی، افسانه (1397). تأثیر شبکههای اجتماعی بر سبک زندگی نسل چهارم، مطالعات میان فرهنگی، 13(34)، صص 9-35.
رضاییان، عالیه و ادریسی، افسانه (1397). تأثیر شبکههای اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر مصرف فرهنگی نسل چهارم (دهه هشتادیها) با تأکیر بر تلگرام، اینستاگرام و توییتر. جامعه پژوهی فرهنگی، دوره 9، شماره 2، صص 29-54.
سیدمن، استیون (1395). کشاکشآرا در جامعهشناسی، ترجمه هادی جلیلی، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.
صادق زاده، درتاج و منادی، فریبرز (1398). بررسی انگیزههای دانش آموزان در استفاده از اپلیکیشن اینستاگرام: یک پژوهش کیفی، مطالعات میان فرهنگی، 13(35)، صص 190-167.
صدیق سروستانی، رحمتالله (1390). آسیبشناسی اجتماعی (جامعهشناسی انحرافات اجتماعی)، چاپ هفتم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
طالعی، علی؛ اسمعیلی، معصومه و فلسفینژاد، محمدرضا (1398). خشونت و پرخاشگری در شبکههای اجتماعی مجازی از دید نوجوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی، دوفصلنامه مشاوره کاربردی، دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره 9، سال 9، شماره 1.
طالعی، علی؛ اسمعیلی، معصومه؛ فلسفینژاد، محمدرضا؛ کاظمیان، سمیه . برجعلی، احمد (1398). خشونت و پرخاشگری در شبکههای اجتماعی ازدید نوجوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی، دو فصلنامه مشاوره کاربردی دانشگاه شهید چمران اهواز، 9(1)، صص 25-48.
طیبزاده دزفولی، سحر (1389). کودکآزاری در خانواده: بررسی پروندههای کودکآزاری در بهزیستی کرج، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا.
عرب، محمد؛ موحدکر، الهام؛ حسینی، مصطفی (1394). بررسی نقش تجربه خشونت کودکی در سلامت روان افراد 18 ساله و بالاتر شهر تهران، مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم، دوره 18، پیاپی 68، شماره اول.
فتاحیان، مریم (1396). بررسی علل افزایش خشونت سایبری علیه زنان، کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، دوره 3.
قاسمزاده برکی، زهرا؛ منطقی، مرتضی و محمدی، مریم (1399). بررسی انگیزههای سوءاستفاده از کودکان توسط مادران بلاگر و سلامت روانی فرزندان آنان در فضای مجازی، فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، دوره 14، شماره 2، صص 23-50.
کیخا، مریم؛ مرتضوی، جمال و کیان، مرجان (1396). ادراک و تجارب زیسته دانشآموزان دوره ابتدایی در زمینه شبکههای اجتماعی و فضای مجازی و فرهنگ استفاده از آن، کنفرانس بینالمللی فرهنگ آسیبشناسی روانی و تربیتی، انجمنهای علمی، دوره 1.
موسوی چلک، حسن. (1395). مددکاری اجتمای1 (کار با فرد)، چاپ دوازدهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).نکوفر، حسن و فلاوند، زهره (1397). تأثیر فضای مجازی بر اخلاق و هویت کودکان، همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش دبستانی، وزرات علوم، تحقیقات و فناوری، دوره1.
نکوفر، حسن و قلاوند، زهره (1397). تآثیر فضای مجازی بر اخلاق و هویت کودکان، اولین همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش دبستانی.
همتپور، بهاره؛ محسنی، علیرضا و مظاهری، امیرمسعود (1396). شناسایی و تبیین جامعهشناختی خشونت علیه زنان در فضای سایبر: مورد مطالعه زنان 20-45 ساله شهر تهران، پژوهشنامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 8، شماره 4، صص 105-131.
واصفی، صبا و ذوالفقاری، حسن (1388). خشونت علیه زنان در آثار محمود دولت آبادی، پژوهش زنان، دوره 7، شماره 1، صص 67-86.
Alhabash, S., McAlister, A. R., & Quilliam, E. T. (2020). Cyberbullying on Instagram: How adolescents perceive risk in objectified selfies. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 14(2), 1–18.
Choi, G. Y., & Lewallen, J. (2018). “Say Instagram, Kids!” Examining Sharenting and Children's Digital Representations on Instagram. Howard Journal of Communications, 29(2), 144-164.
Holiday, S., Norman, M. S., & Densley, R. L. (2020). Sharenting and the extended self: self-representation in parents’ Instagram presentations of their children. Popular Communication, 1-15.
Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., & Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the digital age: A critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological bulletin, 140(4), 1073.
Langos, C. (2012). Cyberbullying: The challenge to define. Cyber psychology, Behavior, and Social Networking, 15(6), 285-289.
Minkus, T., Liu, K., & Ross, K. W. (2015, May). Children seen but not heard: When parents compromise children's online privacy. In Proceedings of the 24th International Conference on World Wide Web (pp. 776-786).
Ortega, R., & Mora-Merchán, J. A. (2021). A cyberbullying media-based prevention intervention for adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8412.
Putra, A. M., & Febrina, A. (2019, August). Instagram and the Phenomena of Uploading Children’s Photos in Social Media (a Phenomenology Study). In International Conference on Psychology and Communication 2018 (ICPC 2018) (pp. 159-174). Atlantis Press.
Putra, A. M., & Febrina, A. (2023). The phenomenon of cyberbullying on social media: Cyberbullying on the Instagram account @tissabiani. ResearchGate.
Recepoglo,E.(2015).The importance of Media Iiteracy education in the process of teacher training in higher education. The International Journal of Sosial Science.40(1).1-12.
Smith, L., & Johnson, R. (2021). Teenagers' motive in cyberbullying against micro-celebrities on social media. ResearchGate.
Sun,Y.,Liu, L., Peng ., X., Dong, Y ., Barnes,S. J.(2014). Understanding Chinese users comtinuence intention toward online social networks : an integrative theoretical model .
Thompson, P., & Lee, K. (2023). The price of fame on X: A systematic review of social and cultural consequences of cyberbullying of celebrities on X. ResearchGate
Whittaker, E., & Kowalski, R. M. (2015). Cyberbullying via social media. Journal of school violence, 14(1), 11-29.