توسعه کسب و کارهای خانگی در بازارچه های مرزی منطقه مکران
الموضوعات : اقتصادیخان محمد آسکانی 1 , مصطفی ازکیا 2 , میثم موسائی 3 , ولی اله رستمعلی زاده 4
1 - دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه،گروه جامعه شناسی،واحد علوم تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
2 - استاد دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه تهران،تهران،ایران
3 - استاد دانشکده علوم اجتماعی گروه برنامه ریزی اجتماعی،دانشگاه تهران،تهران،ایران
4 - دانشیار گروه مهاجرت و شهرنشینی، موسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: توسعه کسب و کارهای خانگی, بازارچه های مرزی, منطقه مکران,
ملخص المقالة :
هدف از مطالعه حاضر شناخت درک جامعه بومی از نقش بازارچه¬های مرزی در توسعه کسب و کارهای خانگی منطقه مکران بود. روش تحقیق، گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) و جامعه مورد مطالعه، شامل جامعه متخصصان، متولیان و برنامه¬ریزان بازارچه¬های مرزی و صاحبان کسب و کار خانگی در بازارچه های مرزی بوده است. در این پژوهش از روش نمونه گیری هدفمند و شاخص اشباع نظری نسبت به نمونه گیری از جامعه پژوهش اقدام شد. در پژوهش حاضر با 12 نفر از متخصصان، متولیان و برنامه¬ریزان بازارچه¬های مرزی و 8 نفر از صاحبان کسب و کار خانگی در بازارچه های مرزی مصاحبه انجام شد. اطلاعات در این پژوهش به واسطه مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری شده اند. داده های جمع آوری شده، کدبندی، مفهوم سازی و مقوله بندی شدند. سپس کدگذاری محوری و گزینشی انجام گرفت و بر مبنای مفاهیم و مقوله هسته ای نمونه های بعدی برای مصاحبه انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که با انجام مراحل سه گانه کدگذاری باز، محوری و کدگذاری گزینشی، در یک مقوله مرکزی، 6 مقوله اصلی، 104 مقوله فرعی و 338 مفهوم استخراج شد. یافته های تحقیق براساس مدل پارادیمی پژوهش در پنج محور (شرایط علی، شرایط مداخله گر و شرایط زمینه ای، راهبردها و پیامدها) قرار گرفت. پس از استخراج مقولات اصلی در مرحله کدگذاری محوری ارتباط این مقولات و خرده مقولات آن در چارچوب مدل پارادایمی طراحی و بازنگری شد. مقولات اصلی در پژوهش حاضر عبارتند از: «خدمات و تسهیلات»، «احداث تفرجگاه سازگار با محیط زیست»، «توسعه گردشگری»، «توسعه شبکه حمل و نقل»، «مشارکت محلی»، «اثربخشی دولت». در نهایت نتایج تحلیل نشان داد که همه مقولات اصلی در راستای فرآیند مشترکی قرار دارند که حول محور «توانمندسازی خانوارها از طریق توسعه کسبوکارهای خانگی در بازارچه های مرزی» قابل تفسیر است.
منابع
ازکیا، مصطفی و ایمانی جاجرمی، حسین (1390)، روش های کاربردی تحقیق؛ کاربرد نظریه بنیانی، جلد دوم، تهران: شرکت انتشارات کیهان، چاپ اول
اکبری، محمدرضا، (1402)، شناسایی عوامل موثر بر توسعه کسب و کارهای کوچک خانگی، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی باختر ایلام
آل احمد، مهرداد و مظفری، زانا (1399)، «الگوی توسعه اقتصادی سواحل مکران با در نظر گرفتن ملاحظات اجتماعی و امنیتی»، فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 5 (16).
حافظ¬نیا، محمدرضا، علمدار، اسماعیل و رضایی سکه روانی، داود (1399)، «نقش توسعه سواحل مکران و ایران و راهبرد دریاگرایی بر توسعه محور شرق کشور»، فصلنامه آمایش سیاسی فضا، 2 (2).
رضایی، محمد (۱۳۸۹)، تأثیر بازارچههای مرزی بر رشد فیزیکی و اقتصادی_ و اجتماعی شهری مجاور؛ مورد بازارچه مرزی باشماق مریوان، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.
صادقی، سیدکمال و سیف لو، رقیه و افشانی، محمود. (1401). «بررسی اثرات بازارچه مرزی ساری سو در توسعه اقتصادی استان آذربایجان غربی»، چهارمین کنفرانس بین المللی ایده های نوین در مدیریت، حسابداری، اقتصاد و بانکداری
عنبری، موسی (1390)، جامعهشناسی توسعه از اقتصاد تا فرهنگ، تهران: نشر سمت.
محمدی، بیوک. (1387)، درآمدی بر روش تحقیق کیفی. تهران: پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
مهدی زاد، صباح (۱۳۸۹)، تحلیل بازتابهای سیاسی فضایی بازارچههای مرزی (نمونۀ موردی: بازارچه مرزی باشماق مریوان)، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
نصیری هنده خاله، اسماعیل، سالاری نیا، مرضیه، زهی، امید جمشید و رجبی کلوانی، امیر هوشنگ (1403)، «بررسی تطبیقی تأثیر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی بازارچه میلک بر کیفیت زندگی شهروندان زابل»، مهندسی جغرافیایی سرزمین، 8 (2).
محمدی، سعدی (1401)، «تحلیل عوامل مؤثر بر عملکرد نامطلوب بازارچههای مرزی در عدم توسعه اقتصادی-اجتماعی روستاهای پیرامون مرز باشماق مطالعه موردی: روستاهای مرزی شهرستان مریوان»،مجله آمایش جغرافیایی فضا، 12 (1).
اعتمادی، کیانا، صرافی، مظفر، ندایی، طوسی (1398)، «توسعه منطقه ساحلی مکران در پرتو منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار»، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای، 4 (8)
ویسی، فرزاد، قربانی، محمد صدیق و داستوار، عدنان (1396)، «تحلیل اثر بازارچههای مرزی بر معیشت پایدار پسکرانههای روستایی (مورد مطالعه: بخش خاومیرآباد شهرستان مریوان)»، پژوهش های روستائی، 8 (3).
Chen, W. H., Lin, Y. C., Bag, A., & Chen, C. L., (2023), “Influence Factors of Small and Medium-Sized Enterprises and Micro-Enterprises in the Cross-Border E-Commerce Platforms”, Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 18(1).
Dhir, S., Rajan, R., Ongsakul, V., Owusu, R. A., & Ahmed, Z. U. (2021), “Critical success factors determining performance of cross‐border acquisition: Evidence from the African telecom market”, Thunderbird International Business Review, 63(1).
Goldman, S. P., van Herk, H., Verhagen, T., & Weltevreden, J. W., (2021), “Strategic orientations and digital marketing tactics in cross-border e-commerce: Comparing developed and emerging markets”, International small business journal, 39(4).
Moathen, D., & Almaktoom, A., (2023), “Startup Home-Based Social Media Businesses”, International Journal of Professional Business Review, 8(4).
Qi, X., Chan, J. H., Hu, J., & Li, Y., (2020), “Motivations for selecting cross-border e-commerce as a foreign market entry mode”, Industrial Marketing Management, 89.
Shahriar, S., (2021), “Bangladesh-India border issues: A critical review”, Geoforum, 124 (5).
Tolstoy, D., Melén Hånell, S., & Özbek, N., (2023), “Effectual market creation in the cross-border e-commerce of small-and medium-sized enterprises”, International Small Business Journal, 41(1).
T.Huw, E., (2015), “Loughborough University, and Jan Van Hove, KU Leuven”, Distance and Border Effects in Economics, 16(9).