تحولات حقوقی طلاق در ایران تحلیل قوانین؛وچالش های اجرایی
الموضوعات : Civil Lawسیده زینب سادات مرتضوی 1 , سید علی جبار گلباغی ماسوله 2
1 - دانشجوکارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق، موسسه آموزش عالی احرار، رشت، ایران.
2 - استادیار گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
الکلمات المفتاحية: طلاق قانون حمایت خانواده تحولات حقوقی عسر و حرج چالش های اجرایی مشاور خانواده حقوق مالی زوجه,
ملخص المقالة :
طلاق به عنوان یکی از بحران های بزرگسالی علیرغم سیاست های حاکمیتی در ایران که بر مبنای«طلاق حداقلی»وتحکیم بنیان خانواده استوار است،روندی صعودی یافته و به یکی از غمناک ترین پدیده های اجتماعی تبدیل شده است هدف از این پژوهش واکاوی تحولات قانونگذاری در نظام حقوقی ایران(از قانون مدنی تا قانون حمایت خانواده1391 ) و شناسایی چالش های ساختاری و اجرایی است که مانع از کارامدی قوانین در کاهش نرخ جدایی و تامین عدالت شده است.این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات کنابخانه ای بررسی متون قانونی مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی رویه های قضایی و تحلیل نظام های حقوقی ایران در حوزه خانواده می باشد.یافته ها نشان می دهد که تحولات حقوقی در ایران برای ضابطه مند کردن حق طلاق مردان و تسهیل درخواست طلاق برای زنان از طریق توسعه مصادیق عسر و حرج بوده است.با این حال،چالش های اجرایی جدی نظیر ابهامات تفسیری در تمایز میان «گواهی عدم امکان سازش» و «حکم طلاق» صوری شدن جلسات مشاوره الزامی و اطاله دادرسی در اثبات حقوق مالی (نظیر اجرت المثل و نحله)مشهود است همچنین،ورود به عصر مدرنیته و تغییر انتظارات عاطفی،شکاف میان مواد قانونی و واقعیت های اجتماعی را عمیق تر کرده است.نتایج پژوهش حاکی از آن است که سیاست های کنونی مدیریت طلاق در ایران عمدتا جنبه«پسینی و ترمیمی»داشته و در مرحله ای اعمال می شوند که بحران به اوج رسیده است.برای بهبود این فرآیند،ضرورت دارد علاوه بر استاندارد سازی رویه های قضایی،برآموزش پیشگیرانه و اصلاح شروط ضمن عقد تمرکز شود تا از سرگردانی طرفین در محاکم جلوگیری شود.
1. Almasi, N. (2000). Conflict of laws. Tehran: University Publishing Center. [In Persian]
2. Almasi, N. (2008). Private international law. Tehran: Mizan. [In Persian]
3. Asadi, L. S. (2005). Critique of law and practice in the implementation of divorce. Women’s Book, Tehran, No. 26 (Winter). [In Persian]
4. Danaye Elmi, M. (1995). Causes of divorce in Iranian law and religious minorities. Tehran: Nozohour Press. [In Persian]
5. Ebrahimi, J. (2016). Examining the approach of family laws toward the issue of divorce. Islamic Research Center of the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
6. Fayz, A. (1999). Foundations of jurisprudence and principles. Tehran: University of Tehran Press. [In Persian]
7. Gavahi, Z. (1994). Examination of women’s rights in the issue of divorce. Islamic Propagation Organization. [In Persian]
8. Habibi Tabar, M. J. (2016). Family law: Facilitation of divorce or divorce reduction? Examining the approach of family laws toward the issue of divorce. Islamic Research Center of the Islamic Consultative Assembly. [In Persian]
9. Jafari Langroudi, M. J. (1989). Legal terminology. Tehran: Ganj-e Danesh. [In Persian]
10. Karami, M. T. (2014). The social construction of divorce in Iran. Journal of Gender and Family Studies, 1(1), Autumn–Winter. [In Persian]
11. Katouzian, N. (1999). Civil law of family (Vol. 1). Tehran: Bahman Barna Publications. [In Persian]
12. Mahdikhani, Z. (1993). Selfish parents, abandoned children. Tehran: Peykan Publishing. [In Persian]