تحلیل راهبردی نوآوری و رشد در کارگاه های صنایع دستی ایران
الموضوعات : یافته های جدید علمی در حوزه های نوآوری و کارآفرینی
حسنعلی پورمند
1
,
عارفه فدایی
2
1 - دانشیار گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 - پژوهشگر هنر، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: صنایع خلاق, اقتصاد فرهنگی, خلاقیت راهبردی, کارگاه های صنایع دستی,
ملخص المقالة :
نظریه صنایع خلاق بر خلاقیت، شبکه‌های اجتماعی و تعامل با مخاطب به‌عنوان محورهای اصلی توسعه اقتصادی تأکید دارد و در همین چارچوب، این پژوهش به بررسی عملکرد کارگاه‌های صنایع دستی ایران با تمرکز بر قابلیت‌های داخلی، فرصت‌های خارجی و موقعیت‌یابی راهبردی می‌پردازد. این مطالعه با رویکردی کیفی و مبتنی بر مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و صاحبان کارگاه‌های صنایع دستی انجام شده و داده‌ها با استفاده از روش SWOT و با پشتیبانی ماتریس‌های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی تحلیل شده‌اند. نتایج حاکی از آن است که کارگاه‌های صنایع دستی از قابلیت‌های درونی قابل‌توجهی، به‌ویژه در تولید ایده، بهره‌گیری از سرمایه‌های فرهنگی و تعامل با مخاطب برخوردارند، در حالی که دانش بازاریابی، مدیریتی و مالی به‌صورت نامتوازن میان آن‌ها توزیع شده است. فناوری‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان فرصت‌های خارجی مهم، نقش مؤثری در افزایش دیده‌شدن و دسترسی به بازار ایفا می‌کنند، در حالی که فعالیت‌های صادراتی همچنان به‌شدت تحت تأثیر محدودیت‌های سیاسی و اقتصادی قرار دارند. در مجموع، نتایج بیانگر یک موقعیت راهبردی متمایل به رشد است و بر این نکته تأکید دارد که سیاست‌ها باید فراتر از حمایت‌های مبتنی بر محصول حرکت کرده و به سمت ایجاد هماهنگی خلاقانه در اکوسیستم صنایع دستی سوق یابند؛ به‌گونه‌ای که تقویت زیرساخت‌های دیجیتال، تسهیل دسترسی به بازارها و ارتقای سواد مدیریتی و مالی بتواند به تبدیل ارزش‌های خلاقانه به پیامدهای اقتصادی پایدار، بدون تضعیف یکپارچگی خلاق، کمک کند و زمینه ادغام مؤثر کارگاه‌های صنایع دستی در اقتصاد خلاق را از طریق شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌ها و سازوکارهای تسهیل صادرات فراهم سازد
1. تاوز، روث. (1393). اقتصاد فرهنگی (ترجمه علی اکبر فرهنگی). تهران: دانژه.
2. زرلونی، السیا. (1395). اقتصاد هنر معاصر (ترجمه حمیدرضا شش جوانی و لیلا میرصفیان). تهران:موسسه تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری«متن».
3. لاکمن، سوزان. (1396). صنایع دستی و اقتصادخلاق (ترجمه شهاب طلایی شکری چاپ اول). تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
انگلیسی 4. Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
5. Bhandri, H., Bansal, K., & Kapoor, S. (2023). Cultural and creative industries exploring connections with cultural heritage, In: Yadav, M., & Kumar, S, the future of the creative industries: a global perspective. UK: Cambridge Scholars Publishing.
6. Bourdio, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. (pp. 241-158). New York, NY: Greenwood Press.
7. Campbell, P. (2019). Persistent Creativity: Making the Case for Art, Culture and Creative Industries. Cham: springer international publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03119-0_5
8. Colapinto, C., & Porlezza, C. (2011). Innovation in Creative Industries: from the Quadruple Helix Model to the Systems Theory. Journal of the Knowledge Economy, 3(4), 343–353. https://doi.org/10.1007/s13132-011-0051-x
9. Collins, H. (2019). Creative research. The theory and practice of research for the creative industries. London: Bloomsbury. https://www.bloomsbury.com/uk/creative-research-9781474247108
10. David, F. R., & David, F. R. (2017). Strategic management: A competitive advantage approach (16th ed.). Boston, MA: Pearson.
11. David, F. R., Creek, S. A., David, F. R. (2019). what is the Key to Effective SWOT Analysis, Including AQCD Factors. S.A.M. Advanced Management Journal. 84(1), 25-35.
12. Elwalda, A., & Bemzaghta, M. A. (2021). SWOT analysis applications: An integrative literature review. Journal of Global Business Insights, 6(1), 54-72. https://doi.org/10.5038/2640-6489.6.1.1148
13. Flew, T. (2012). The Creative Industries: Cultural and Policy. London, UK: Sage publication.
14. Flew, T., & Cunningham, S. (2010). Creative Industries after the First Decade of Debate. The Information Society, 26(2), 113–123. https://doi.org/10.1080/01972240903562753
15. Fisher, G., Kotha, S., & Lahiri, A. (2016). Changing with the times: An integrated view of identity, legitimacy, and new venture life cycles. Academy of Management Review, 41(3), 383–409.https://doi.org/10.5465/amr.2013.0496
16. Florida, R. (2002). The rise of the creative class: And how it’s transforming work, leisure, community and everyday life. New York: Basic Books.
17. Godart, F. C., Harvey, S., & Phillips, D. J. (2023). The sociology of creativity: Elements, structures, and audiences. Academy of Management Discoveries, 9(1), 1–25.https://doi.org/10.5465/amd.2021.0233
18. Grant, R. M. (2016). Contemporary Strategy analysis (9th ed.). Hoboken, NJ: Wiley.
19. Greenhalgh, P. (2003), The Persistence of Craft: The Applied Arts Today. London: A&C black.
20. Gurel, E., & Tat, M. (2017). SWOT analysis: A theoretical review. Journal of International Social Research, 10(51), 994-1006.
21. Hartly, J. (2005). Creative Industries. Malden, Mass: Blackwell.
22. Hartley, J. (2007). Creative industries. In J. Hartley (Ed.), Creative industries (pp. 1–40). Oxford: Blackwell Publishing.
23. Hartley, J., Potts, J., Cunningham, S., Flew, T., Keane, M., & Banks, J. (2013). Key concepts in creative industries. Sage.
24. Helms, M. M., & Nixon, J. (2010). Exploring SWOT analysis-where are we now? Journal of Stratrgy and Mnagement, 3(3), 215-251. https://doi.org/10.1108/17554251011064837
25. Howkins, J. (2013). The creative economy. London: Penguin.
26. International Monetary Fund (IMF). (2022). Islamic Republic of Iran: Sellected Issues. IMF Country Report.
27. Johnson, G., Scholes, K., & Wittington, R. (2017). Exploring Strategy (11th ed.). Harlow, England: Pearson.
28. Jones, C., Askin, N., Godart, F., Harvey, S., & Phillips, D. (2023). Creative industries: Challenges and opportunities of digital technologies. Academy of Management Discoveries, 9(2), 1–18. https://doi.org/10.5465/amd.2022.0213
29. Kaplan, A. M., & Haelein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59-68.
30. Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
31. Leiber, T., Stensaker, B., & Harvey, L. C. (2020). Bridging theory and practice of impact evaluation of quality management in higher education institutions: a SWOT analysis. Impact Evaluation of Quality Management in Higher Education, 117–132. https://doi.org/10.4324/9780429293276-9
32. Newbert, S. L. (2007). Empirical research on the resource-based view of the firm: An assessment and suggestions for
future research. Strategic Management Journal, 28(2), 121–146.https://doi.org/10.1002/smj.573 33. O'Connor, J. (2011). Arts and Creative Industries: A historical overview; and an Australian conversation. Australia: Australia Council for the Arts.
34. Palazzo, M., Micozzi, A. (2024). Rethinking Decision-Making Strategies and Tools: Emerging. UK: Emerald Publishing Limited.
35. Panneels, I. (2023). The quintuple bottom line: A framework for place-based sustainable enterprise in the craft industry. Sustainability, 15(4), 3791. https://doi.org/10.3390/su15043791
36. Pickton, D. W., Wright, S. (1998). What’s SWOT in strategic analysis? Strategic Change, 7(2), 101-109.https://doi.org/10.1002/(SICI)10991697(199803/04)7:2
37. Porter, M. E. (2001). Strategy and the Internet. Harvard Business Review, 79(3), 62-78.
38. Potts, J. (2009). Why creative industries matter to economic evolution. Economics of Innovation and New Technology, 18(7), 663–673.
39. Potts, J. (2011). Creative industries and economic evolution. UK: Edward Elgar Publishing.https://doi.org/10.4337/9780857930982
40. Potts, J., & Cunningham, S. (2008). Four models of the creative industries. International Journal of Cultural Policy, 14(3), 233–247.https://doi.org/10.1080/10286630802281780
41. Potts, J., Cunningham, S., Hartley, J., & Ormerod, P. (2008). Social network markets: a new definition of the creative industries. Journal of Cultural Economics, 32(3), 167–185. https://doi.org/10.1007/s10824-008-9066-y
42. Potts, J. D., & Rennie, E. (2019). Web3 and the creative industries: how blockchains are reshaping business models. A Research Agenda for Creative Industries. https://doi.org/10.4337/9781788118583.00013
43. Rydvalová, P., Michalová, T., & Škaloudová Puchmajerová, L. (2025). Perception and definition of artistic craft within cultural and creative industries. Creativity Studies, 18(1), 150–170.
44. Saintilan, P., & Schreiber, D. (2023). Managing organization in the creative industries; organizational behavior for the cultural sector (2nd ed.). New York: Routledge.
45. Roy, S., & Mohapatra, S. (2023). Exploring the culture–creativity–innovation triad in the handicraft industry using an interpretive approach. Journal of Business Research, 156, 113460. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.113460
46. Sahetapy, S., Kabu, E., Manteiro, M. C. B., & Namo, S. L. (2024). Development of Marketing Strategies in Creative Industries in an Effort to Increase Competitive Advantage (a Study on the Creative Industry of Handicrafts in Kupang city). Journal of Economics, 13(4), 355-360. https://doi.org/10.54209/ekonomi.v13i01
47. Soomin HAN, & Eungoo Kang. (2020). The Marketing Strategy to Stimulate Customer’s Interest in Art-Gallery Business Plan. Journal of Distribution Science, 18(8), 47–54. https://doi.org/10.15722/JDS.18.8.202008.47
48. Taheri, S., Khalilpour, F., Ashayeri, M., & Shabani, A. (2024). Issues, challenges and contributions of cultural and creative industries in developing economies. International Journal of Tourism Cities, 10(1), 1–17. https://doi.org/10.1108/IJTC-2023-0091
49. Throsby, D. (2001). Economics & Culture. UK: Cambridge University Press.
50. Throsby, D. (2008). The concentric circles model of the cultural industries. Cultural Trends, 17(3), 147–164. https://doi.org/10.1080/09548960802361951.
51. Throsby, D. (2011). The economics of cultural policy. Cambridge: Cambridge University Press.https://doi.org/10.1017/CBO9780511845253
52. Tuten, T. L. & Solomon, M. R. (2018). Social media marketing (3rd ed.). Los Angeles, CA: Sage Publications.
53. Word Bank. (2020). Iran economic monitor: Weatering economic challenges. World Bank Group.