طراحی و اعتباریابی پرسشنامه وسواس جبری سمنان

ملخص المقالة :

اگرچه پرسشنامه های متعددی برای ارزیابی اختلال وسواس جبری طراحی شده است اما در سنجش دقیق شدت افکار وسواسی، رفتارهای جبری و وسواس مذهبی با توجّه به ابعاد فرهنگی کاستی هایی دارند. هدف پژوهش حاضر، طراحی پرسشنامه ای بومی برای سنجش شدت و ابعاد وسواس جبری بود. روش این پژوهش آمیخته (کیفی و کمّی) بود. ابتدا متون مرتبط با وسواس جبری جمع آوری، تحلیل و شاخصه های اختلال وسواس جبری استخراج شدند. سپس بر اساس شاخصه ها، گویه ها طراحی و به لحاظ روایی محتوایی به تأیید 12 کارشناس رسید، سپس گویه های تایید شده به همراه پرسشنامه مادزلی در 223 نفر اجرا و اعتباریابی شد. جهت ارزیابی پایایی به روش بازآزمایی، 47 نفر از شرکت کنندگان، 30 روز بعد، دوباره پرسشنامه را تکمیل کردند. در تحلیل یافته ها از آمار توصیفی، تحلیل عاملی اکتشافی، ضریب تشخیص، دشواری، همبستگی پیرسون، ضریب آلفای کرونباخ و نرم افزار SPSS24 استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که 3 عامل وسواس فکری، اعمال جبری و وسواس مذهبی در مجموع 77 درصد از واریانس پرسشنامه را تبیین می کند. پایایی و همسانی درونی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرونباخ 84/0 و بر اساس روش دو نیمه کردن و ضریب اسپیرمن و گاتمن 89/0 و روایی همگرا بر اساس همبستگی این پرسشنامه با پرسشنامه مادزلی 66/0 و پایایی بر اساس روش بازآزمایی 78/0 بود. بر اساس نتایج پرسشنامه وسواس جبری سمنان برای سنجش شدت وسواس و حیطه های آن در مسلمانان، مناسب است.   

المصادر:

ایزدی، راضیه، عابدی، محمدرضا، و معین، سمانه. (1391). بررسی ساختار عاملی, پایایی و اعتبار نسخه فارسی پرسشنامه وسواسی جبری ونکوور. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 7(26)، 57-66. https://sanad.iau.ir/Journal/jtbcp/Article/1118326
دلیر، مجتبی(1398). فراوانی زیرگروه های اختلال وسواس- اجبار: نقش جنسیت، رویش روانشناسی، 35، 37-31. https://frooyesh.ir/article-1-1299-fa.html
راجزی اصفهانی سپیده، متقی‌پور یاسمن، کامکاری کامبیز، ظهیرالدین علی‌رضا، جان بزرگی مسعود.(1390) پایایی و روایی نسخه فارسی مقیاس وسواسی- جبری ییل- براون، مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران، 4(17) ، ۲۹۷-۳۰۳. https://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-1453-fa.html
سادوک، بنجامین، سادوک، جیمز، آلکوت، ویرجینیا، روئیز، پدرو(2015) خلاصه روانپزشکی. ترجمه فرزین رضاعی(1394)، تهران: ارجمند. https://www.arjmandpub.com/book/2047
شمس، گیتی، کاویانی، حسین، اسماعیلی ترکانبوری، یعقوب، ابراهیم خانی، نرگس، و امین منش، علیرضا. (1389). بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه پادوآ (اصلاحی دانشگاه ایالتی واشنگتن) در جمعیت دانشجویان سالم ایرانی. تازه های علوم شناختی، 12(45) ، 1-16. https://icssjournal.ir/article-1-77-en.pdf
کرمی، شبنم، جان بزرگی، مسعود، آقایوسفی، علیرضا، نامور، هومن(1401)، ارائه مدل ساختاری برای پیش بینی نشانه های اختلال وسواس فکری – عملی براساس پایبندی مذهبی: نقش میانجی کارکرد شخصیت، روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 9(3)، 15-2. https://shenakht.muk.ac.ir/article-1-1446-fa.html
کشاورز افشار، حسین، برابری اصغر، حسین زاده، محسن(1398)، روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه پادوآ در جمعیت غیربالینی ایران، فصلنامه طب انتظامی، 6(2)، 125-117. http://jpmed.ir/article-1-461-fa.html
محمودعلیلو، مجید، عاطف وحید، محمدکاظم، بیان زاده، سیداکبر، ملکوتی، سیدکاظم(1382)، بررسی آزمایشی مشکلات حافظه در مبتلایان به نوع وارسی اختلال وسواسی – اجباری، مجله اندیشه و رفتار، 11، 70-62. https://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-85-fa.html
هاشمی جشنی، عبداله، روشن، رسول، احدی، حسن(1399)، مقایسه اثربخشی درمان مواجهه و جلوگیری از پاسخ و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به شیوه گروهی بر کاهش شدت علائم بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی، علوم شناختی، 19(93)، 1148-1141. https://psychologicalscience.ir/article-1-706-fa.html
دادفر محبوبه، بوالهری جعفر، ملکوتی کاظم، بیان زاده سید اکبر. بررسی شیوع نشانه‏های اختلال وسواسی-جبری. مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران. ۱۳۸۰; ۷ (۱ و ۲) :۲۷-۳۳. https://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-1963-fa.html
Abramowitz JS, Jacoby RJ. (2014). Obsessive compulsive disorder in the DSM‐ 5. Clinical Psychology: Science and Practice, 21(3), 221- 235. https://doi.org/10.1111/cpsp.12076
Abramowitz, J. S., Huppert, J. D., Cohen, A. B., Tolin, D. F., & Cahill, S. P. (2002). Religious obsessions and compulsions in a non-clinical sample: The Penn Inventory of Scrupulosity (PIOS). Behaviour research and therapy, 40(7), 825-838. https://doi.org/10.1016/s0005-7967(01)00070-5
Allen, M. J., & Yen, W. M. (2002). Introduction to Measurement Theory. Prospect Heights, IL: Waveland Press. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
American psychiatric association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th Ed.). Washington, DC, US: American Psychiatric Publishing text revision. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Bragdon, L. B., Harvey, J. R., & Moldow, R. (2024). Cognitive-behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a brief review. Psychiatric Annals, 54(3), e75-e79. https://doi.org/10.3928/00485713-20240227-01
. Burns, G. L., Keortge, S. G., Formea, G. M., Sternberger, L. G. (1996). Revision of the Padua Inventory of obsessive compulsive disorder symptoms: Distinctions between worry, obsessions, and compulsions. Behaviour Research and Therapy, 34(2),163-173. https://doi.org/10.1016/0005-7967(95)00035-6
. Foa, E. B., Coles, M., Huppert, J. D., Pasupuleti, R. V., Franklin, M. E., & March, J. (2010). Development and validation of a child version of the obsessive compulsive inventory. Behavior therapy, 41(1), 121-132. https://doi.org/ 10.1016/j.beth.2009.02.001.
Ghassemzadeh, H., Mojtabai, R., Khamseh, A., Ebrahimkhani, N., Issazadegan, A.-A., & Saif- Nobakht, Z. (2002). Symptoms of Obsessive- Compulsive Disorder in a Sample of Iranian Patients. International Journal of Social Psychiatry, 48(1), 20–28. https://doi.org/10.1177/002076402128783055.
Goodarzi, M. A., & Firoozabadi, A. (2005). Reliability and validity of the Padua Inventory in an Iranian population. Behaviour research and therapy, 43(1), 43–54. https://doi.org/10.1016/j.brat.2003.11.004.
Goodman, W.K.; Price, L.H.; Rasmussen, S.A.; Mazure, C.; Delgado, P.; Heninger, G.R.; & Charney, D.S. (1989). The Yale - Brown Obsessive - compulsive Scale I: Development, use, reliability, and validity. Archives of General Psychiatry, 46, 1006-1011. https://doi.org/10.1001/archpsyc.1989.01810110054008.
Hirschtritt, M. E., Bloch, M. H., & Mathews, C. A. (2017). Obsessive-compulsive disorder: advances in diagnosis and treatment. Jama, 317(13), 1358-1367. https://doi.org/10.1001/jama.2017.2200.
Hodgson, R. J., & Rachman, S. (1977). Obsessionalcompulsive complaints. Behaviour Research and Therapy, 15(5), 389-395. https://doi.org/10.1016/0005-7967(77)90042-0.
Inozu, M., Çelikcan, U., Trak, E., Üzümcü, E., & Nergiz, H. (2021). Assessment of virtual reality as an anxiety and disgust provoking tool: The use of VR exposure in individuals with high contamination fear. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.5817/CP2021-1-7.
Jones, A. M., De Nadai, A. S., Arnold, E. B., McGuire, J. F., Lewin, A. B., Murphy, T. K., & Storch, E. A. (2013). Psychometric properties of the obsessive compulsive inventory: child version in children and adolescents with obsessive–compulsive disorder. Child Psychiatry & Human Development, 44, 137-151. https://doi.org/10.1007/s10578-012-0315-0.
Lewis, A.J. (1936). Problems of obsessional illness. Proceedings of the Royal Society of Medicine, 29, 325-336. https://doi.org/10.1177/003591573602900418.
Miller, C. H., Hedges, D. W., Brown, B., Olsen, J., & Baughan, E. C. (2024). Development of the scrupulosity inventory: A factor analysis and construct validity study. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 83, 101926. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2023.101926.
Rasmussen, S. A., & Eisen, J. L. (1989). Clinical features and phenomenology of obsessive compulsive disorder. Psychiatric Annals, 19(2), 67-73. https://doi.org/10.3928/0048-5713-19890201-06.
Rigoux, L., Stephan, K. E., & Petzschner, F. H. (2024). Beliefs, compulsive behavior and reduced confidence in control. PLOS Computational Biology, 20(6), e1012207. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1012207.
Sanavio, E. (1988). Obsessions and compulsions: The Padua Inventory. Behaviour Research and Therapy, 26(2), 169-177. https://doi.org/10.1016/0005-7967(88)90116-7.
Sheikhmoonesi, F., Hajheidari, Z., Masoudzadeh, A., Mohammadpour, R. A., & Mozaffari, M. (2014). Prevalence and severity of obsessive-compulsive disorder and their relationships with dermatological diseases. Acta Medica Iranica, 52(7), 511-514. https://acta.tums.ac.ir/index.php/acta/article/view/4583.
Sternberger, L. G., & Burns, G. L. (1990). Obsessions and compulsions: psychometric properties of the Padua Inventory with an American college population. Behaviour research and therapy, 28(4), 341–345. https://doi.org/10.1016/0005-7967(90)90087-y.
Steketee, G., Quay, S., & White, K. (1991). Religion and Guilt in OCD Patients. Journal of Anxiety Disorders, 5, 359-367. https://doi.org/10.1016/0887-6185(91)90035-R.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Allyn & Bacon/Pearson Education. https://doi.org/10.1037/14272-000 Taylor, S. (1995). Assessment of obsessions and compulsions: Reliability, validity, and sensitivity to treatment effects. Clinical Psychology Review, 15(4), 261–296. https://doi.org/10.1016/0272-7358(95)00015-H
Thordarson, D. S., Radomsky, A. S., Rachman, S., Shafran, R., Sawchuk, C. N., & Hakstian, A. R. (2004). The Vancouver obsessional compulsive inventory (VOCI). Behaviour research and therapy, 42(11), 1289-1314. https://doi.org/10.1016/j.brat.2003.08.007.
Yossifova, M., & Loewenthal, K. M. (1999). Religion and the judgement of obsessionality. Mental Health, Religion & Culture, 2(2), 145-151. https://doi.org/10.1080/13674679908406343.
Zhang, C., Zhang, Z., Gao, R., Chen, Y., Cao, X., Yi, X., & Fan, Q. (2024). Obsessive-Compulsive Disorder Comorbid With or Without Obsessive-Compulsive Personality Disorder: Conceptual Implications, Clinical Correlates, and Brain Morphometries. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging. https://doi.org/10.1016/j.bpsc.2024.09.010.