رابطه سرمایه فکری با بهره وری در شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران
الموضوعات :روح اله قابضی 1 , سید محمود موسوی شیری 2
1 - پژوهشگاه صنعت نفت
2 - دانشگاه پیام نور
الکلمات المفتاحية: سرمایه فکری, ضریب ارزش افزوده فکری, ارزش نامشهود محاسبه شده , بهره وری,
ملخص المقالة :
در این پژوهش تاثیر سرمایه فکری به عنوان یک دارایی با اهمیت و دارای مزیت های رقابتی پایدار بر بهره وری در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد برسی قرار گرفته است. برای سنجش سرمایه فکری شرکت ها دو بعد کارایی(ضریب ارزش افزوده فکری و اجزای آن) و ارزش(ارزش نامشهود محاسبه شده) مورد توجه قرار گرفته است. اطلاعات مربوط به سال های 1386 الی1392 شرکت های مذکور جمع آوری و فرضیه های آزمون با استفاده از روش رگرسیون پانل دیتا موردآزمون قرار گرفته اند.نتایج به دست امده نشان می دهد که ضریب ارزش افزوده فکری و اجزای آن ( کارآیی سرمایه انسانی، کارآیی سرمایه ساختاریو کارآیی سرمایه بکار گرفته شده) با بهره وری رابطه مثبت و معنی داری دارند. همچنین، بین ارزش نامشهود محاسبه شده و بهره وری شرکت فقط در مدل های با اثر ثابت رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. در بررسی تأثیر همزمان ارزش نامشهود محاسبه شده و اجزای ضریب ارزش افزوده فکری بر بهره وری شرکت نیز نتایج آزمون های آماری حاکی از این بود که کارآیی سرمایه بکار گرفته شده تنها عامل تأثیرگذار بر بهره وری است.
. امامي ميبدي،علي (1379). اصول اندازه گيري كارايي و بهره وري،موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني،چاپ اول تهران.
2. حسن آبادي ،سعيد)1390(.توانمند سازي سرمايه هاي انساني عاملي موثر در افزايش بهره وري ،همايش جهاد اقتصادي با تاکيد بر بهره وري ملي، تهران، دانشگاه عالي دفاع ملي.
3. خاكي، غلامرضا (1376). آشنايي با مديريت بهره وري، انتشارات سايه نما،تهران،ايران.
4. رضائی ، فرزين؛ همتی حسن ؛کارگر شاملو ،بهرام (1389). سرمایه فکری و عملکرد مبتنی بر ارزش و سرمایه فکری، تحقیقات حسابداری، 2(7 )،صص 72 – 52.
5. رضايان ،علي ( 1390 ( . ماهنامه خبري _تحليلي اقتصادي، وزرات امور اقتصادي و دارايي ،سال دهم، 361،تهران ،ايران.
6. شاه ابادي،ابولفضل ؛ دهقانپور،محمد (1390(..بهره وري نيروي کار در بخش صنعت در اقتصاد ايران،همايش جهاد اقتصادي با تاکيد بر بهره وري ملي،دانشگاه دفاع ملي، تهران ،ايران.
7. عباسی، ابراهيم؛ گلدی صدقی،امرالله (1389) . بررسی تأثیر کارآیی عناصر سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکت ها در بورس تهران، بررسی های حسابداری و حسابرسی ، شماره17 ،صص 57- 74.
8. مدهوشی، مهرداد ؛ اصغر نژادامیری، مهدي (1388). ،سنجش سرمایه فکری و بررسی تاثیر آن با بازده مالی شرکتها، بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 57 ، 101 - 116
9. نمازی ،محمد؛ ابراهیمی، شهلا (1388). بررسی تاثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی جاری و آینده شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، تحقیقات حسابداری، شماره4، صص 4 – 25.
, J., Kujansivu, P. and Lonnqvist, A. (2005), Management accounting for intellectual capital, Proceedings of the7th Conference on Manufacturing Accounting Research.
11. Bontis,N.(1998), Intellectual Capital : An Exploratory Study That Develops Measures and Models , Management Decision, Vol. 36, No. 2,pp:63-76
12.Bontis, N. (1999), Managing organizational knowledge by diagnosing intellectual capital: framing and advancing the state of the field, International Journal of Technology Management, Vol.18, No. 8, pp:433-62
13.Bontis,N.&Chua Chong Keow,W & Richardson,S. (2000),Intellectual capital and business performance in Malaysian industries, Journal of Intellectual Capital, Vol .1 No .1,pp: 85-100
14.Brennan ,N. & Connell, B. (2000), Intellectual Capital : Current Issues and Policy Implication , Journal of Intellectual Capital. Vol 1 (3),pp: 206-240
15.Calisir,F.,Gumussoy,C.A&Bayraktaroglu,A.E.(2010), Intellectual capital in the quoted Turkish ITC sector, Journal of Intellectual capital, Vol. 11,No. (4),pp: 537-553
16.Chan,K.H. (2009),Impact of intellectual capital on organizational performance: an empirical study of companies in the Hang Seng Index ,The Learning Organization, Vol.16, No. 1, pp:4-21.
17.Chan, K.H.(2009), Impact of intellectual capital on organizational performance,an empirical study of companies in the Hang Seng Index (Part 2), The Learning Organization, Vol 16, No.1,pp: 22-39.
18.Diez,J.M.&Ochoa,M.L & Prieto,M.B. & Santidrian,A.(2010), Intellectual capital and value creation in Spanish firms, Journal of Intellectual Capital ,Vol. 11, No. 3, pp:348-367.
19.Firer, S. & Stainbank, L. (2003),Testing the relationship between intellectual capital and a company’s performance: evidence from South Africa, Meditari Accountancy Research, No.11, pp:25-44.
20.Ghosh,S. & Mondal,A.(2009), Indian software and pharmaceutical sector IC and financial performance,Journal of Intellectual Capital, Vol. 10, No.3, pp:369-388.
21. Kamath, G.B.(2008),Intellectual capital and corporate performance in Indian pharmaceutical industry, Journal of Intellectual Capital, Vol. 9 No. 4, pp:684-704
22.Kujansivu,P.&Lonnqvist,A(2007),Investigating the value and efficiency of intellectual Capital, Journal of Intellectual Capital, Vol .8 No .2,pp:272-287.
23.Patton, J.R. (2007), Metrics for knowledge-based project organizations,Academy of Management Journal, Vol .72, No.1,pp: 33-43.
24.Pulic, A. (2000), MVA and VAICTM Analysis of Randomly Selected Companies from FTSE 250, Austrian Intellectual Capital Research Center, Graz-London.
25.Pulic,A. (2004), Intellectual capital – does it creat or destroy Value ?, Measuring Business Excellence, Vol. 8, No .1, pp:62-68.
26.Singh,H.(2002),a review and analysis of the state of the art research on productivity measurment,industrial and data systems, Vol 100,No. 5,pp:234-241
27.Tangen, S. (2005),Demystifying productivity and performance, International Journal of Productivity and Performance Management, Vol, No.54 ,pp
: 34-4