تحقیق انتقادیِ «تعریف اخلاق» از دیدگاه فلاسفهی غربیِ معاصر
الموضوعات : اخلاق و تربیت اسلامی
1 - دانشگاه قم
2 - دانشگاه قم
الکلمات المفتاحية: معنای لغوی اخلاق, معنای اصطلاحی اخلاق, تعریف اخلاق به صفات نفسانی, تعریف اخلاق به رفتار, اخلاق اسلامی, اخلاق غربیِ معاصر.,
ملخص المقالة :
از گذشته تاکنون، توسط فلاسفه و دانشمندان، تعاریف فراوانی از "اخلاق" به عمل آمده است. بسیاری از این تعاریف با یکدیگر متفاوتند و هرکدام از این دانشمندان و فلاسفه از منظر خود به آن نگریستهاند. در این مقاله ابتدا سه واژهی اصلی "اخلاق" در زبانهای فارسی و انگلیسی، یعنی "اخلاق"، "Ethics" و "Moral" ریشهیابی میشوند. در این ریشهیابی مشخص میشود هر سه واژه از حیث ریشهی لغوی به یک معنا هستند. پس از آن تعاریفِ "فلاسفه و دانشمندان معاصر غربی" با تعاریفِ "علما و دانشمندان" مسلمان در خصوص اخلاق با یکدیگر مقایسه میشود. این مقایسه نشان میدهد تعریفِ "اخلاقِ معاصر غربی"، تعریفِ اخلاق به "رفتار" است، درحالیکه تعریفِ "اخلاق اسلامی" تعریفِ اخلاق به "خصلتهای باطنی" است. در پایان سه استدلال اقامه میشود که در مقایسه نشان میدهد: تعریفِ "علما و دانشمندان مسلمان" نسبت به تعریف "فلاسفه و دانشمندان معاصر غربی" دقیقتر و کارآمدتر است.
1- قرآن کریم
2- ادواردز، پل، 1378، فلسفه اخلاق، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران، تبیان
3- اونی، بروس، 1381، نظریهی اخلاقی کانت، ترجمه علیرضا آل بویه، قم، بوستان کتابِ قم
4- پاپکین، ریچارد؛ استرول،آروم،1378، کلیات فلسفه، ترجمه سید جلال الدین مجتبوی، تهران، حکمت
5- پالمر، مایکل، 1389، مسائل اخلاقی، ترجمه علیرضا آل بویه، تهران، سمت و پژوهشگاه علوم و فرهنگ
6- پیک حرفه، شیرزاد، 1394، فایدهگرایی، تهران، نگاه معاصر
7- حجتی، سید محمد باقر، 1390، آداب تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی
8- شبّر، عبدالله، 1377، کتاب الاخلاق، ترجمه محمد رضا جباران، قم، هجرت
9- طوسی، خواجه نصیرالدین محمد بن حسن، 1356، اخلاق ناصری، تهران، چاپخانه زر
10- فرانکنا، ویلیام کی، 1380، فلسفه اخلاق، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران، حکمت
11- کلینی، محمد بن یعقوب، 1375، اصول کافی ج3، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، گلگشت
12- مدرسی، سید محمد رضا، 1388، فلسفه اخلاق، تهران، سروش
13- مسکویه، ابوعلی، 1373، تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق، قم، بیدار
14- مصباح یزدی، محمدتقی،1377،اخلاق درقرآن ج2،قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
15- مک اینتایر، السدیر،1390،در پیفضیلت، ترجمه حمید شهریاری و محمد علی شمالی، تهران، سمت
16- مکارم شیرازی، ناصر، 1388، تفسیر نمونه ج1، تهران، دار الکتب الاسلامیه
17- مور، جرج ادوارد، 1366، اخلاق، ترجمه اسماعیل سعادت، تهران، علمی و فرهنگی
18- نراقی، محمد مهدی، 1383(ه.ق)، جامع السعادات ج1، النجف الاشرف، جامعه النجف الدینیه
19- هیر، ریچارد مروین، 1383، زبان اخلاق، قم، طه، چ اول
20- Driver, Julia, 2012, consequentialism, Usa & Canada, Routledge
21- Foot, Philippa, 2002, Virtues and Vices, In: Virtues and vices and other essays in moral philosophy, oxford, oxford university press
22- Kant, Immanuel, 1964, Critique of pure reason, Norman kemp smith, London, R&R.Clark.Ltd.
23- Parfit, Derek, 1984, Reasons and persons, Oxford, Clarendon press
24- Pettit, Philip & Smith, Michael, 2000, Global Consequentialism, In: Morality, Rules and Consequences, Edited by: Hooker, Broad & Mason, Ehinor & Dale E., Edinburgh, Edinburgh university press
25- Von Wright, Georg Henrik, 1963, The varieties of Goodness, Routledge & Kegan Paul Ltd
26- Williams, Bernard, 2008, The sense of the past: Essays in the history of philosophy, Princeton, princeton university press