مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری مطالعات شهر ایرانی-اسلامی 2228-639X 16 62 2026 10 10 Investigating the Role and Position of Privacy in Iranian Housing Architecture Studies Case Study: Scientific and Research Articles Published from 2007 to 2024 واکاوی نقش و جایگاه محرمیّت در مطالعات معماری مسکن ایران (نمونه موردی: مقالات علمی و پژوهشی منتشرشده از سال 1386 تا 1403) 55 77 fa سیدحسین حسینی واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. رضا میرزائی واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. سید مهدی مداحی موسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران 2026 1 31 <h3 style="text-align: left;"><span lang="EN" style="font-weight: normal;">The concept of privacy, as one of the fundamental components of Iranian-Islamic culture, has played a decisive role in shaping traditional Iranian housing architecture. However, contemporary transformations, including economic pressures and the tendency toward Western residential patterns, have led to diminished attention to this principle in contemporary housing design. This study aims to investigate the role and position of the concept of privacy in Iranian housing architecture studies through a systematic review of scientific and research articles published between 2007 and 2024. Following an initial search and screening of domestic bibliographic databases, 42 eligible articles were selected and quantitatively analyzed using Comprehensive Meta-Analysis (CMA2) software. The findings indicate a prominent position and a strong, statistically significant effect of privacy (effect size = 3.317) in research articles in this field. Subgroup analyses showed that qualitative and comparative studies yielded the largest effect sizes in estimating the importance of privacy. In addition, interview-based data collection methods demonstrated greater depth in revealing the subjective and experiential dimensions of this concept. Despite the extensive confirmation of the role of privacy, research gaps were identified, including an excessive focus on traditional housing, insufficient attention to contemporary residential spaces, and the absence of standardized quantitative indicators for measuring privacy under new residential conditions. The findings emphasize the need to extend research to contemporary housing contexts and to develop integrated analytical tools.</span></h3> <p>مفهوم محرمیّت به&zwnj;عنوان یکی از ارکان اصلی فرهنگ ایرانی-اسلامی، نقش تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای در شکل&zwnj;گیری معماری مسکن سنّتی ایران داشته است. با وجود این، تحوّلات معاصر ازجمله فشارهای اقتصادی و گرایش به الگوهای سکونت غربی، باعث کمرنگ&zwnj;شدن توجّه به این اصل در طرّاحی مسکن امروز شده&zwnj;اند. این پژوهش با هدف واکاوی نقش و جایگاه مفهوم محرمیّت در مطالعات معماری مسکن ایران، به مرور نظام&zwnj;مند مقالات علمی-پژوهشی منتشرشده در بازۀ زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۳ می&zwnj;پردازد. پس از جستجو و غربالگری اولیه در پایگاه&zwnj;های اِسنادی داخلی، ۴۲ مقاله واجدشرایط انتخاب و با استفاده از نرم&zwnj;افزار CMA² مورد تحلیل کمّی قرار گرفتند. یافته&zwnj;ها حاکی از جایگاه برجسته و اثرگذاری قوی و معنادار محرمیّت (با اندازة اثر ۳.۳۱۷) در مقاله&zwnj;های پژوهشی این حوزه است. تحلیل زیرگروه&zwnj;ها نشان داد پژوهش&zwnj;های کیفی و با رویکرد تطبیقی، بیش&zwnj;ترین اندازة اثر را در برآورد اهمیّت محرمیّت داشته&zwnj;اند. هم&zwnj;چنین، روش&zwnj;های گردآوری داده مبتنی&zwnj;بر مصاحبه، عمق بیش&zwnj;تری در آشکارسازی ابعاد ذهنی و تجربی این مفهوم نشان دادند. با وجود تأیید گستردۀ نقش محرمیّت، شکاف&zwnj;های پژوهشی ازجمله تمرکز بیش&zwnj;ازحد بر مسکن سنّتی، کم&zwnj;توجّهی به فضاهای معاصر و نبود شاخص&zwnj;های استاندارد کمّی برای سنجش محرمیّت در شرایط جدید سکونت شناسایی شد. نتایج بر ضرورت گسترش مطالعات به بسترهای مسکن معاصر و توسعة ابزارهای تحلیلی تلفیقی تأکید دارد.</p> http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861