مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری راهبرد توسعه 1735-2460 21 83 2025 12 9 International Sanctions and Economic Diplomacy in Iran تحریم‌های بین‌المللی و سیاستگذاری دیپلماسی اقتصادی در ایران 488 516 fa هاجر اصغری زرگرآبادی دانشگاه تربیت‌مدرس شهروز شریعتی دانشگاه تربیت مدرس 2025 3 8 <p>One of the key challenges facing the Islamic Republic of Iran in its foreign policy experience is the effective implementation of its strategic objectives and national goals. In this context, a comprehensive understanding of policymaking and executive planning, aligned with a precise grasp of the current situation, is essential. Such an understanding can facilitate the adoption of effective strategies for advancing national affairs. This study seeks to answer the following question: &ldquo;How have international sanctions against Iran been prioritized in the country's economic diplomacy policies and programs?&rdquo;. In order to address the aforementioned question, the present study has been conducted in a manner that incorporates an analysis of the provisions of Iran's five-year development plans, as well as an examination of macroeconomic variables within the realm of economic diplomacy.Utilising two methodological approaches &ndash; conventional content analysis and trend analysis &ndash; the findings reveal that Iran's macro-level policymaking and planning in economic diplomacy have been formulated without direct consideration of sanctions. The results further indicate that Iran's National Policy Statements and development plans lack stabilising mechanisms and strategies to manage and mitigate the consequences of sanctions. Moreover, despite the imposition of economic sanctions since the 1990s and their increasing intensity over time, there is no indication that sanctions have been formally acknowledged within the country's macroeconomic policy frameworks. This finding suggests that successive governments have operated without a clearly defined agenda or strategic approach in response to extensive banking and trade sanctions, often relying on ad hoc initiatives, individual experiences, and personal perspectives of policymakers in conducting economic diplomacy.</p> <p>چگونگي اجراي راهبردها و اهداف کلان در حوزه دیپلماسی اقتصادی مستلزم شناخت جامع از مفهوم سیاستگذاری و برنامه&zwnj;ریزی اجرایی و ملتزم با فهم دقایق وضع موجود است و فهم این عناصر می&zwnj;تواند منجر به اتخاذ راهبردهای اثربخش در پیشبرد امور کشور باشد. این مقاله کوشیده است تا به این پرسش پاسخ دهد که &laquo;مسئله تحریم&zwnj;های بین&zwnj;المللی علیه ایران چگونه در برنامه&zwnj;ها و سیاستگذاری&zwnj;های عرصه دیپلماسی اقتصادی کشور اولویت&zwnj;گذاری شده است؟&raquo;. مقاله در پاسخ به این پرسش، با استناد به نتایج حاصل از ارزیابی متن و احکام برنامه&zwnj;های پنج&zwnj;ساله توسعه و نیز بررسی آمار و اطلاعات موجود در حوزه متغیرهای کلان در حوزه دیپلماسی اقتصادی و با استفاده از دو روش تحلیل محتوای متن برنامه&zwnj;های توسعه و روند پژوهی، نشان می&zwnj;دهد که سیاستگذاری و برنامه&zwnj;ریزی کلان کشور در حوزه دیپلماسی اقتصادی بدون توجه به تحریم&zwnj;ها صورت&zwnj;بندی شده است. یافته&zwnj;های این پژوهش از سویی نشان می&zwnj;دهد اسناد بالادستی و برنامه&zwnj;های توسعه ایران فاقد راهکارها و سازوکارهای ثبات&zwnj;بخش برای مدیریت و کاهش پیامدهای تحریم است و از سوی دیگر موید این نکته است که با وجود اعمال تحریم&zwnj;های اقتصادی از دهه ۱۳۷۰ و روند افزایشی آن تا امروز، ردی از به رسمیت شناخته شدن تحریم&zwnj;ها در جریان سیاستگذاری کلان اقتصادی دولت&zwnj;ها در ایران دیده نمی&zwnj;شود به نحوی که می&zwnj;توان گفت دولت&zwnj;ها فاقد دستورِکار و راهبردهای مشخص در تقابل با تحریم&zwnj;های گسترده بانکی و تجاری بوده&zwnj;اند و در بسیاری از موارد بدون برنامه و دستور مشخص و بر مبنای ابتکارات، تجربیات و نگرش&zwnj;های شخصی کارگزاران به کنشگری در دیپلماسی اقتصادی پرداخته&zwnj;اند.</p> http://rahbord-mag.ir/fa/Article/Download/52791