مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 16 2 2025 12 30 Comparative Study of the Ethical Teachings of Dammapada and Rumi's Masnavi بررسی تطبیقی آموزه‌های اخلاقی دمّاپادا با مثنوی معنوی مولانا جلال‌الدین 71 96 fa فیروز فاضلی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران اصغر عیسی پور کهلبونی دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، ادبیات عرفانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران 2024 9 10 <p>Humans are inherently ethical beings, yet their engagement with social and environmental challenges exposes them to moral doubts, creating a need for tools to rethink ethical principles. In this context, sacred texts, particularly those in the form of poetic language, serve as powerful instruments for guiding individuals towards moral virtues. This study, using an analytical-comparative approach, examines the moral teachings of two significant works from different religious traditions: the Dammapada from the Buddhist tradition and the Masnavi (Spiritual Couplets) by Jalal al-Din Rumi from the Islamic tradition. The Dammapada, which is included in the "Three Baskets" (Tripitaka) of Buddhist scriptures, particularly in its concluding sections, addresses principles such as honesty, avoidance of immoral behaviors, and self-purification through mystical and ethical poetry. The poetic language of this work, utilizing the rhythm and inner music of words, not only conveys profound ethical concepts in an understandable and tangible manner but also calls humans to return to moral virtues and distance themselves from vices. This poetic structure, along with its spiritual teachings, becomes a tool for transmitting universal moral values. In contrast, the Masnavi by Rumi, using poetic language, metaphors, and allegories, expresses similar ethical principles. Like Buddha, Rumi emphasizes moral virtues such as honesty, self-awareness, self-purification, and liberation from worldly attachments. This work, with its poetic structure, is essentially a "Persian Quran" that not only deals with spiritual purification but also serves as a guide to reaching truth and divine love. This study argues that the poetic language in both works, the Dammapada and the Masnavi, is not merely a tool for transmitting ethical and spiritual teachings but is regarded as an active force in the spiritual and ethical transformation of individuals. In a world where humans face various ethical challenges, these two works establish a profound and universal connection between cultures and religions. They remind modern humanity that fundamental ethical principles remain universal and transcend religious and cultural boundaries. In particular, the poetic language in these works, as an effective and powerful tool for stimulating the human mind and heart to return to moral virtues and spirituality, can play a crucial role in achieving a global ethical transformation.</p> <p>انسان به&zwnj;طور ذاتی اخلاق&zwnj;محور است، اما مواجهه با چالش&zwnj;های اجتماعی و زیست&zwnj;محیطی، او را در معرض تردیدهای اخلاقی قرار می&zwnj;دهد و از این رو، نیاز به ابزارهایی برای بازاندیشی در اصول اخلاقی احساس می&zwnj;شود. در این مسیر، متون مقدس، به&zwnj;ویژه در قالب زبان شعری، ابزارهایی تأثیرگذار برای هدایت انسان به سوی فضایل اخلاقی هستند. این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، به بررسی آموزه&zwnj;های اخلاقی دو اثر برجسته از سنت&zwnj;های مختلف دینی می&zwnj;پردازد: دماپادا از سنت بودایی و مثنوی معنوی از سنت اسلامی. دماپادا، که در "سه زنبیل" بودایی قرار دارد، در قالب اشعار عرفانی و اخلاقی، به اصولی همچون صداقت، پرهیز از رذایل اخلاقی و تهذیب نفس پرداخته است. زبان شعری این اثر با استفاده از نظم و موسیقی درونی کلمات، نه تنها مفاهیم عمیق اخلاقی را به&zwnj;صورت قابل فهم و ملموس به مخاطب منتقل می&zwnj;کند، بلکه انسان را به بازگشت به فضایل اخلاقی و دوری از رذایل فرا می&zwnj;خواند. این ساختار شعری، در کنار آموزه&zwnj;های معنوی آن، به ابزاری برای انتقال مفاهیم جهانی اخلاقی تبدیل می&zwnj;شود. در مقابل، مثنوی معنوی مولانا جلال&zwnj;الدین رومی با بهره&zwnj;گیری از زبان شعری، استعاره&zwnj;ها و تمثیل&zwnj;ها، اصول اخلاقی مشابهی را بیان می&zwnj;کند. مولانا، همانند بودا، بر فضایل اخلاقی همچون صداقت، خودشناسی، تهذیب نفس، و رهایی از تعلقات دنیوی تأکید می&zwnj;کند. این اثر، با ساختار شعری خود، در حقیقت "قرآن فارسی" است که نه تنها به تهذیب نفس و معنویت می&zwnj;پردازد، بلکه به&zwnj;عنوان راهنمایی برای رسیدن به حقیقت و عشق الهی عمل می&zwnj;کند. این مطالعه استدلال می&zwnj;کند که زبان شعری در هر دو اثر، دماپادا و مثنوی معنوی، نه&zwnj;تنها ابزاری برای انتقال آموزه&zwnj;های اخلاقی و معنوی است، بلکه به&zwnj;عنوان یک نیروی فعال در تحول روحی و اخلاقی انسان&zwnj;ها در نظر گرفته می&zwnj;شود. در شرایطی که انسان&zwnj;ها در دنیای مدرن به چالش&zwnj;های اخلاقی مختلفی دچار هستند، این دو اثر به&zwnj;طور شگرفی پیوندی عمیق و جهانی میان فرهنگ&zwnj;ها و دین&zwnj;ها برقرار می&zwnj;کنند.و به انسان&zwnj;های امروز یادآوری می&zwnj;کنند که اصول اخلاقی بنیادین، همچنان جهانی و فراتر از مرزهای دینی و فرهنگی هستند. به&zwnj;ویژه، زبان شعری این دو اثر به&zwnj;عنوان ابزاری کارآمد و قدرتمند برای تحریک ذهن و قلب انسان&zwnj;ها به بازگشت به فضایل اخلاقی و معنویت، می&zwnj;تواند در تحقق یک تحول اخلاقی جهانی نقشی حیاتی ایفا کند.</p> http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/52697