مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش های معماری نوین 2820-9818 5 1 2025 3 15 Explaining the Interconnection Bethween Sense of Place and Social Relations in the Historic Bazaar of Tabriz: A Human-Centered Approach تبیین همپیوندی حس مکان و روابط اجتماعی در بازار تاریخی تبریز؛ رویکردی انسان محور 79 96 fa مینا سروری مهرآباد دانشگاه آزاد اسلامی پریسا آبرومند آذر دانشگاه آزاد اسلامی 2025 3 15 <p>Sense of place and social relations are key elements in understanding human interactions and the functions of public spaces. The historic Bazaar of Tabriz, as one of the most prominent architectural and cultural symbols of Iran, serves as a setting where sense of place and social interactions play an unparalleled role. This study aims to examine the interconnection between sense of place and social relations in this historical space using a human-centered approach.The research employs a descriptive-analytical method, utilizing both quantitative and qualitative tools. In the quantitative section, the study population consists of shopkeepers and visitors of the historic Bazaar of Tabriz. Data were collected through a random sampling method by distributing questionnaires among 400 individuals, based on Cochran’s formula. In the qualitative section, semi-structured interviews were conducted with experts in relevant fields. The collected data were processed using the SPSS statistical software, Pearson correlation coefficient, and path analysis in AMOS software.The findings indicate a significant and reciprocal relationship between sense of place and the quality of social relations in the bazaar. The physical space, cultural elements, and daily activities, as influential components in strengthening the sense of place, play a crucial role in the formation and continuity of social relationships. Emphasizing a human-centered approach, this study proposes strategies to enhance social interactions and preserve the sense of place in historic bazaars, contributing to the improvement of urban life quality and cultural sustainability in such spaces.</p> <p>حس مکان و روابط اجتماعی از عناصر کلیدی در فهم تعاملات انسانی و کارکردهای فضاهای عمومی به&zwnj;شمار می&zwnj;روند. بازار تاریخی تبریز، به&zwnj;عنوان یکی&zwnj;ای نمادهای برجستۀ معماری و فرهنگی ایران، بستری است که در آن حس مکان و ارتباطات اجتماعی نقشی بی&zwnj;بدیل ایفاء می&zwnj;کنند. هدف این پژوهش، واکاوی هم&zwnj;پیوندی حس مکان و روابط اجتماعی در این فضای تاریخی با رویکردی انسان&zwnj;محور است. این مطالعه به&zwnj;روش توصیفی-تحلیلی و با بهره&zwnj;گیری از ابزارهای کمی و کیفی انجام شده است. در بخش کمی، جامعۀ آماری پژوهش شامل کسبه و مراجعان بازار تاریخی تبریز است که با استفاده&zwnj; از روش نمونه&zwnj;گیری تصادفی و توزیع پرسش&zwnj;نامه در میان 400 نفر بر اساس «فرمول کوکران»، داده&zwnj;های موردنیاز گردآوری شد. در بخش کیفی، مصاحبه&zwnj;های نیمه&zwnj;ساختاریافته با کارشناسان حوزه&zwnj;های مرتبط انجام گرفت. داده&zwnj;ها با&zwnj; استفاده &zwnj;از نرم&zwnj;افزار آماری «اس&zwnj;پی&zwnj;اس&zwnj;اس»، «ضریب همبستگی پیرسون» و تحلیل مسیر در نرم&zwnj;افزار «ای&zwnj;ام&zwnj;او&zwnj;اس»، پردازش شدند. نتایج پژوهش نشان می&zwnj;دهد که میان حس&zwnj;مکان و کیفیت روابط اجتماعی در این بازار ارتباطی معنادار و متقابل وجود دارد. فضای کالبدی، عناصر فرهنگی و فعالیت&zwnj;های روزمره، به&zwnj;عنوان اجزاء مؤثر بر تقویت حس مکان، نقش مهمی در شکل&zwnj;گیری و تداوم روابط اجتماعی ایفاء می&zwnj;کنند. این پژوهش با تأکید بر رویکرد انسان&zwnj;محور، راهکارهایی برای تقویت تعاملات اجتماعی و حفظ حس مکان در بازارهای تاریخی ارائه می&zwnj;دهد که می&zwnj;تواند به ارتقای کیفیت زندگی شهری و پایداری فرهنگی در چنین فضاهایی منجر شود.</p>

http://arch.fatemiyehshiraz.ac.ir/fa/Article/Download/49693